تاثیر هوش مصنوعی بر فرایند یادگیری و توسعه خلاقیت دانش آموزان

ظهور فناوری های هوش مصنوعی در سال های اخیر، چشم انداز آموزش و پرورش را دستخوش تحولات بنیادین کرده است. این مقاله با هدف بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر فرایند یادگیری و توسعه خلاقیت دانش آموزان، به تحلیل فرصت ها و چالش های ناشی از ادغام این فناوری در محیط های آموزشی می پردازد. پرسش اصلی پژوهش این است که هوش مصنوعی چگونه می تواند به عنوان یک عامل تقویت کننده یا تضعیف کننده در مسیر رشد خلاقیت و یادگیری عمیق دانش آموزان عمل کند. برای پاسخ به این پرسش، از رویکردی کیفی و مرور نظام مند ادبیات پژوهشی موجود در بازه زمانی ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۶ استفاده شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق شخصی سازی مسیر یادگیری، فراهم آوردن بازخورد فوری و تطبیقی، و ایجاد فرصت های امن برای آزمایش گری، می تواند خلاقیت و انگیزه دانش آموزان را تقویت کند. با این حال، شواهد حاکی از آن است که استفاده نامناسب و وابستگی بیش ازحد به این فناوری، پیامدهای منفی قابل توجهی به همراه دارد؛ از جمله کاهش توانایی تولید ایده های اصیل، تضعیف مهارت های تفکر انتقادی و شکل گیری نوعی توهم یادگیری که در آن دانش آموز احساس تسلط می کند اما در واقعیت عملکرد ضعیف تری دارد. پژوهش حاضر همچنین بر نقش حیاتی معلم به عنوان عامل میانجی و هدایتگر در فرایند ادغام هوش مصنوعی تاکید می کند و نشان می دهد که بدون طراحی آموزشی هدفمند و چارچوب های نظارتی مناسب، این فناوری می تواند به جای تقویت، خلاقیت و یادگیری دانش آموزان را تضعیف کند. نتیجه گیری اصلی این مقاله آن است که تاثیر هوش مصنوعی بر یادگیری و خلاقیت، نه ذاتی و قطعی، بلکه وابسته به کیفیت طراحی آموزشی، سطح آمادگی معلمان و دانش آموزان، و وجود راهبردهای نظارتی است که استفاده سازنده را از استفاده منفعلانه تفکیک می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، خلاقیت دانش آموزان ، یادگیری شخصی سازی شده ، تفکر انتقادی ، وابستگی به فناوری ، نقش معلم ، آموزش کیفی