رهیافت هایی برای بازاندیشی در سیاست های آموزشی: یک مطالعه تطبیقی پداگوژی مدرسه ای در ایران و کشورهای اسکاندیناوی

مقدمه: تحول در الگوهای یاددهی–یادگیری مستلزم بازخوانی انتقادی نظام های آموزشی موفق و انطباق آن با اقتضائات بومی است. هدف این پژوهش، تحلیل تطبیقی الگوهای یاددهی–یادگیری در ایران و سه کشور هسته اسکاندیناوی (دانمارک، نروژ و سوئد) و استخراج دلالت های سیاستی برای نظام آموزش و پرورش ایران است.روش شناسی: این مطالعه با رویکرد کیفی و بر پایه الگوی چهارمرحله ای بردی/هیلکر (توصیف، تفسیر، هم جواری و مقایسه) انجام شد. داده ها از طریق تحلیل مضمون قیاسی بر پایه ۲۸ سند رسمی سیاستی و پژوهش داوری شده (بررسی شده تا سال ۲۰۲۶) در پنج محور استخراج و کدگذاری شدند.یافته ها: نتایج نشان می دهد در کشورهای اسکاندیناوی، پداگوژی بر یادگیری عمیق، عاملیت حرفه ای معلمان و محیط های یادگیری منعطف تمرکز دارد؛ در دانمارک رویکرد همه جانبه نگر با دلالت های مفهومی دانلسه در نروژ تلفیق موضوعات میان رشته ای در چارچوب LK۲۰ و در سوئد تعادل میان استانداردسازی سنجش و پداگوژی مشارکتی حاکم است. در مقابل، نظام آموزشی ایران با غلبه نسبی کتاب محوری، تمرکزگرایی ساختاری و نقش پررنگ آزمون های سرنوشت ساز در دوره متوسطه شناخته می شود.نتیجه گیری: نوآوری پژوهش حاضر در ارائه یک ماتریس چندبعدی برای تفکیک مولفه های پداگوژیک به سه دسته «انتقال پذیر»، «بافت مند» و «نیازمند بازطراحی» است. دلالت های سیاستی بر اعطای سهم اختیاری آزمایشی به معلمان، توسعه پروژه های میان رشته ای و گذار تدریجی به سنجش تکوینی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

پداگوژی مدرسه ای ، سیاست های آموزشی ، مطالعه تطبیقی ، کشورهای اسکاندیناوی ، بومی سازی آموزشی.