ارزیابی اثر نوسازی بافت فرسوده بر کیفیت زندگی شهروندان

بافت های فرسوده شهری یکی از مهم ترین چالش های مدیریت و برنامه ریزی شهری در بسیاری از شهرها به شمار می روند. فرسودگی کالبدی ساختمان ها، کمبود فضاهای عمومی، ضعف شبکه معابر، دسترسی نامناسب به خدمات، کاهش ایمنی، مشکلات زیست محیطی و آسیب پذیری در برابر حوادث طبیعی می تواند کیفیت زندگی ساکنان این محدوده ها را تحت تاثیر قرار دهد. نوسازی بافت های فرسوده با هدف ارتقای شرایط کالبدی، بهبود زیرساخت ها، افزایش ایمنی، توسعه خدمات و ایجاد محیط شهری مطلوب تر انجام می شود؛ بااین حال، پیامدهای این فرایند تنها به تغییرات فیزیکی محدود نیست و می تواند ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و روانی زندگی شهروندان را نیز تحت تاثیر قرار دهد. مطالعات مربوط به نوسازی شهری نشان می دهند که بهبود محیط ساخته شده، دسترسی، فضاهای عمومی، ایمنی و امکانات محله ای می تواند با افزایش رضایت سکونتی و کیفیت زندگی همراه باشد، اما در صورت بی توجهی به توان اقتصادی ساکنان، شبکه های اجتماعی و احساس تعلق، احتمال بروز جابه جایی اجتماعی و کاهش انسجام محله ای نیز وجود دارد. هدف مقاله حاضر، بررسی و ارزیابی ابعاد مختلف اثر نوسازی بافت فرسوده بر کیفیت زندگی شهروندان است. این مقاله با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و مرور منابع علمی و گزارش های معتبر، رابطه میان نوسازی کالبدی و مولفه هایی مانند رضایت از سکونت، امنیت، سلامت، دسترسی به خدمات، کیفیت محیط زیست، سرمایه اجتماعی، تعلق مکانی و رفاه اقتصادی را بررسی می کند. نتایج بررسی نشان می دهد که نوسازی زمانی می تواند به ارتقای پایدار کیفیت زندگی منجر شود که از رویکرد صرفا کالبدی فاصله گرفته و به صورت یک فرایند یکپارچه اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و مدیریتی دنبال شود. همچنین مشارکت واقعی ساکنان، حفظ توان اقتصادی خانوارها، توجه به هویت محله، ارتقای فضاهای عمومی و دسترسی عادلانه به خدمات از مهم ترین عوامل موفقیت نوسازی در بهبود کیفیت زندگی شهروندان هستند.

کلیدواژه ها:

بافت فرسوده ، نوسازی شهری ، کیفیت زندگی ، توسعه شهری ، مشارکت شهروندان