تحلیل تطبیقی نظریه های اقتصاد دانش در برنامه های درسی دانشگاهی: مقایسه بین رویکرد تئوری محور و مهارت محور در رشته های علوم انسانی

این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی برنامه های درسی رشته های علوم انسانی از منظر نظریه های اقتصاد دانش و مقایسه رویکردهای تئوری محور و مهارت محور انجام شد. روش تحقیق کیفی-تطبیقی بود و با تحلیل محتوای سرفصل های درسی ۵ دانشگاه برتر ایران در رشته هایی مانند علوم اجتماعی، فلسفه و مدیریت، داده ها گردآوری و با استفاده از تحلیل تماتیک و روش های استنباطی کیفی (مانند رگرسیون لجستیک) مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد ۷۰٪ برنامه ها تمرکز افراطی بر آموزش نظری دارند و تنها ۱۵٪ دروس به مهارت های عملی اختصاص یافته است. تحلیل استنباطی با استفاده از آزمون دوجمله ای تایید کرد که ۸۵٪ برنامه ها با الزامات اقتصاد دانش ناهمخوانی معنادار دارند (p<۰.۰۵). رگرسیون لجستیک کیفی نیز تمرکز افراطی بر تئوری (β=۰.۸۲) و فقدان دروس کاربردی مرتبط با صنعت (β=۰.۷۶) را به عنوان قوی ترین پیش بین های این ناهمخوانی شناسایی کرد. نتیجه گیری حاکی از آن است که برنامه های درسی فعلی علوم انسانی در ایران با وجود غنای نظری، فاقد توازن میان تئوری و مهارت های مورد نیاز اقتصاد دانش هستند و نیاز به بازنگری اساسی با کاهش سهم دروس صرفا نظری، افزودن دروس مهارت محور (مانند تحلیل داده های بزرگ و کارآفرینی دیجیتال) و ایجاد سازوکارهای تعامل دانشگاه-صنعت-دولت احساس می شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل تطبیقی ، نظریه های اقتصاد دانش ، برنامه های درسی ، رویکرد تئوری محور ، مهارت محور