استفاده از هوش مصنوعی در تولید محتوای آموزشی با رویکرد روان شناسی شناختی جهت ارتقای یادگیری

پژوهش حاضر با هدف تبیین و بررسی نقش به کارگیری ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند تولید محتوای آموزشی مبتنی بر اصول روان شناسی شناختی جهت بهینه سازی و ارتقای کیفیت یادگیری انجام شد. روش این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و سنتزپژوهی بود که در بستر آن، منابع، اسناد و پژوهش های معتبر سال های اخیر به صورت هدفمند گردآوری و غربالگری شدند. در فرایند تحقیق، پس از طبقه بندی راهبردهای تولید محتوا، میزان تطابق الگوهای فناورانه با مولفه های شناختی یادگیرندگان مورد سنجش قرار گرفت. مدل تحلیل مطالب در این مطالعه بر پایه تکنیک تحلیل مضمون (شناسایی مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر) با محوریت نظریه بار شناختی (سوئلر) و نظریه یادگیری چندرسانه ای (مایر) استوار بود و داده ها از منظر مدیریت پردازش حافظه فعال کدگذاری شدند. یافته های حاصل از تحلیل شواهد نشان داد که بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی در طراحی محتوا، از طریق ساختاربندی هوشمند و پالایش محرک های بصری و متنی، به شکل چشمگیری بار شناختی بیرونی و زائد را کاهش می دهد. علاوه بر این، سیستم های هوشمند قادرند با سطح بندی خودکار دشواری متون و تمارین متناسب با ظرفیت پردازشی فراگیر، مسیر پردازش اطلاعات را شخصی سازی نمایند. نتایج بیانگر آن است که تولید ریزمحتواهای تطبیقی و چندرسانه ای مبتنی بر هوش شناختی، موجب تسهیل انتقال داده ها از حافظه فعال به حافظه بلندمدت و افزایش عمق یادگیری مفهومی می گردد. همچنین ارائه بازخوردهای انطباقی و بی درنگ در جریان تعامل با محتوا، درگیری ذهنی فعال و خودنظم دهی شناختی یادگیرندگان را تقویت می نماید. در مجموع، تلفیق هوش مصنوعی با اصول روان شناسی شناختی چارچوبی نوین برای تولید محتوا خلق می کند که ضمن پیشگیری از سرریز اطلاعاتی، بازدهی آموزشی و ماندگاری یادگیری را به طور معناداری بهبود می بخشد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، تولید محتوای آموزشی ، روان شناسی شناختی ، نظریه بار شناختی ، یادگیری چندرسانه ای ، ارتقای یادگیری