شبکه سبز شهری؛ راهکاری جامع برای بازنگری در توزیع و کارایی فضای سبز شهری در ایران

چکیده فضای سبز شهری در ایران، علی رغم تاکید مداوم مدیریت شهری بر افزایش شاخص های کمی و سرانه، با چالش های ساختاری و گفتمانی متعددی از جمله پراکندگی جزیره ای، غلبه رویکرد آماری بر ملاحظات کیفی، نادیده گرفتن پیوستگی اکولوژیک، و توزیع ناعادلانه فضایی روبرو است. این وضعیت، فضاهای سبز را به عناصری منفعل و تک عملکردی در تقابل با سلطه ماشین و توسعه کالبدی تقلیل داده است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد گفتمان انتقادی، ضمن واسازی پارادایم سنتی حاکم بر مدیریت فضای سبز در ایران، مفهوم "شبکه سبز شهری" را به عنوان یک مفهوم یکپارچه برای بازنگری در توزیع و کارایی این فضاها معرفی می کند. این مقاله با طرح این پرسش اساسی که "چرا رویکرد کمی گرا در ایجاد فضاهای سبز نتوانسته است به عدالت فضایی و تاب آوری اکولوژیک در شهرهای ایران منجر شود؟"، به نقد ساختارهای موجود می پردازد. در این مسیر، بخش عمده ای از مبانی نظری در خدمت تبیین مسئله و خوانش انتقادی قرار گرفته و از طریق بررسی تطبیقی تجربیات جهانی، نشان داده می شود که گذار از نظام سنتی جزایر سبز منفعل به یک شبکه سبز پیوسته و چندعملکردی، نه یک انتخاب تزئینی، بلکه ضرورتی برای مقابله با بحران های اقلیمی و ارتقای زیست پذیری است.

کلیدواژه ها:

Critical discourse ، Urban green network ، Ecological connectivity ، Quantitative reductionism ، Urban resilience ، Spatial justice ، گفتمان انتقادی ، شبکه سبز شهری ، پیوستگی اکولوژیک ، تقلیل گرایی کمی ، تاب آوری شهری ، عدالت فضایی