گفتمان نقد، ضرورت علوم باستان شناسی و تاریخ

دنیای باستانی، به دلیل در دسترس نبودن و تعلق به دوران سنت، استعداد آن را دارد تا از طریق افسانه های خیالی وصف شود. علوم تاریخ و باستان شناسی به مدد بهره گیری از روش های علمی و منطق عقلانی می توانند پرده از حقایق باستانی برگرفته و تجربه گذشتگان را با نزدیکترین وصف به واقعیت آن پیش روی انسان امروز قرار دهند. لذا هدف این علوم را نمی توان تنها وصف تمدن پیشینیان دانست؛ بلکه علوم تاریخ و باستان شناسی، معیار انسان امروز در کاربردی کردن آنها در روند توسعه جامعه است. در روند شناخت تجربه تمدن های قدیم، علاوه بر دسترس نبودن اطلاعات شفاف، رواج افسانه های خودبنیاد مانع مهم دیگر است که پالایش آنها به موازات شناخت تمدن ها ضروری است. ورود به عرصه باورهای رایج تاریخی و باستان شناسی بمنظور پالایش آنها، تنها از طریق نقدعلمی میسر است. نمی توان بدون طرح و نقد افسانه های رایج در حوزه این علوم، صحت و سقم آنها را ارزیابی کرد. اگرچه نقد مشهورات تاریخی و باستان شناسی مسبوق به سابقه است، اما دقت در ادبیات روشنگرانه باستانی و تاریخی نشان می دهد که گفتمان نقد نه به عنوان یک ضرورت دانی با شیوه علمی، بلکه بعنوان یک سلیقه و ترجیح شخصی مورد توجه بوده است. واضح است که بدون پالایش عرصه این علوم از باورهای نادرست، امکان ورود به افق های جدید و کشف حقایق تاریخی بشدت ضعیف می شود. افسانه های مشهور باستانی از یک سو موجب انحراف محققان از بررسی بی طرفانه موضوع می شود و از سوی دیگر با نمایش دروغین حقیقت، ضرورت کاوش و کشف زوایای مفید و کاربردی دنیای باستان را از میان می برند. لذا رواج گفتمان نقد در علوم باستان شناسی و تاریخ، علی الخصوص که ناظر بر روشنگری مشهورات سست پایه باشد، مقدمه ضروری برای «فایده مند» کردن این دانش هاست.

کلیدواژه ها:

City ، gate ، Iraj Castle ، Parthian period ، brick building ، شهر ، دروازه ، قلعه ایرج ، دوره اشکانی ، بنای خشتی