نقد آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب وخوشنویسی اسلامی

از دیدگاه سنت گرایان، خوشنویسی شریف‎ترین و ممتازترین هنر اسلامی به شمار می آید و آن را به عنوان مبنای هنرهای تجسمی در عالم اسلام می دانند. آرای «سیدحسین نصر» که در نوشتاری با عنوان «پیام روحانی خوشنویسی در اسلام»  منتشر شده توسط پژوهشگران به عنوان امری مسجل به کارگرفته شده است؛ درحالی که به نظر می رسد در برخی موارد با سیر تاریخ تحول و تطور تذهیب و خوشنویسی مغایرت دارد.  فلذا نقد حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش مقایسه ای و با بهره گیری از شواهد تاریخی همچون خطوط برجا مانده، کتیبه ها و نیز منابع مکتوب کتابخانه ای و مقایسه اطلاعات بدست آمده به دنبال یافتن پاسخ به این پرسش است که، آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب خوشنویسی اسلامی در تطابق با سیرتاریخ تحول و تطور خط و خوشنویسی چگونه است؟ با تطبیق آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب و خوشنویسی سنتی اسلامی و منابع مکتوب تاریخی و نمونه های موجود، آشکارشد، نظرات نصر در باب خوشنویسی و تذهیب در مواردی با آنچه در تاریخ این فن ذکر شده قابل تطبیق نیست. از این رو به نظر می رسد منشاء اندیشه های نصر بیش از آنکه مبتنی بر تاریخ باشد، بر فتوت نامه ها و رسالات خوشنویسی و تذهیب است که برخی از این مطالب با بیان کلی و رمزگونه (مفاهیم تجریدی)، بیشتر به منظور اعتبار بخشی جایگاه و اهمیت خوشنویسی در تمدن اسلامی به عنوان بستری در جهت ثبت کلام وحی تقریر و بسط داده شده است. از دیدگاه سنت گرایان، خوشنویسی شریف‎ترین و ممتازترین هنر اسلامی به شمار می آید و آن را به عنوان مبنای هنرهای تجسمی در عالم اسلام می دانند. آرای «سیدحسین نصر» که در نوشتاری با عنوان «پیام روحانی خوشنویسی در اسلام»  منتشر شده توسط پژوهشگران به عنوان امری مسجل به کارگرفته شده است؛ درحالی که به نظر می رسد در برخی موارد با سیر تاریخ تحول و تطور تذهیب و خوشنویسی مغایرت دارد.  فلذا نقد حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش مقایسه ای و با بهره گیری از شواهد تاریخی همچون خطوط برجا مانده، کتیبه ها و نیز منابع مکتوب کتابخانه ای و مقایسه اطلاعات بدست آمده به دنبال یافتن پاسخ به این پرسش است که، آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب خوشنویسی اسلامی در تطابق با سیرتاریخ تحول و تطور خط و خوشنویسی چگونه است؟ با تطبیق آرای سیدحسین نصر در باب تذهیب و خوشنویسی سنتی اسلامی و منابع مکتوب تاریخی و نمونه های موجود، آشکارشد، نظرات نصر در باب خوشنویسی و تذهیب در مواردی با آنچه در تاریخ این فن ذکر شده قابل تطبیق نیست. از این رو به نظر می رسد منشاء اندیشه های نصر بیش از آنکه مبتنی بر تاریخ باشد، بر فتوت نامه ها و رسالات خوشنویسی و تذهیب است که برخی از این مطالب با بیان کلی و رمزگونه (مفاهیم تجریدی)، بیشتر به منظور اعتبار بخشی جایگاه و اهمیت خوشنویسی در تمدن اسلامی به عنوان بستری در جهت ثبت کلام وحی تقریر و بسط داده شده است.

کلیدواژه ها:

Critique of Traditionalist Views ، Seyyed Hossein Nasr ، Islamic Calligraphy ، Islamic Art ، Illumination (Tadh’hīb). ، نقدآرای سنت گرایان ، سیدحسین نصر ، خوشنویسی اسلامی ، هنر اسلامی ، تذهیب