تجاری سازی فزاینده عرصه های عمومی شهر تهران

امروزه فضاهای شبه عمومی در نتیجه تحول مستمر شهر، تنظیم قوانین جدید مدیریت و استفاده از فضا و فرایند پیچیده و چندبعدی شکل گیری و توسعه فضاهای عمومی، جایگاه ویژه ای در منظر شهرها یافته اند. کاربران محدود و نقش پررنگ بخش خصوصی در مدیریت و نگاهداشت فضا، از مهم ترین ویژگی های فضاهای شبه عمومی چون مراکز خرید و مجموعه های تفریحی اند. بی طرف ماندن ارزیابی نقادانه اندیشمندان از عملکرد اجتماعی فضاهای شبه عمومی و اثرگذاری سازنده برخی از این فضاها بر زندگی اجتماعی و منظر شهری تهران، ضرورت پرداختن به فضاهای شبه عمومی را روشن می سازد. فضاهای شبه عمومی در نتیجه برهم نهی ویژگی محیطی وجود عملکردهای جذاب و ویژگی انسانی حضور گروه مشابهی از عموم و اجتماعی خاص از افراد، برنامه ریزی مناسب توسعه دهندگان بخش خصوصی و بهره وری از ظرفیت های مالی بخش غیردولتی، زندگی اجتماعی را تسهیل می کنند. اثرگذاری سازنده فضاهای شبه عمومی در شکوفایی حیات اجتماعی در کنار پیشران های اقتصادی شکل گیری شان، ضرورت اعتدال در عرصه مدیریت منظر شهری روشن می سازد. تعادل بخشی به دو رویکرد ایجاد عملکردهای جذاب با بهره اقتصادی و محدود نساختن جاذبه های منظر شهری به منابع مالی بخش خصوصی، تجلی منظر شهر به عنوان منبع و دارایی مشترک را در پی دارد. در این میان راهبردهایی چون اعتباربخشی به تنوع شهروندان در چارچوب تعریف چندین عموم، بهره گیری از مولفه اقتصاد و پخشایش امکانات بخش خصوصی در عرصه های عمومی شهر، مستقل ساختن بخشی از جذابیت های محیطی و انسانی فضای عمومی از منابع مالی بخش خصوصی و پل زدن میان بخش های دولتی، خصوصی و غیرانتفاعی در طراحی و برنامه ریزی فضای عمومی در مدیریت مناسب تر منظر شهری موثر خواهند بود.

کلیدواژه ها:

Public space ، Pseudo-public space ، Urban landscape ، فضای عمومی ، فضای شبه عمومی ، منظر شهری