هوش مصنوعی در توانبخشی ورزشی و ارتقای سلامت سالمندان

مقدمه: سالمندی جمعیت یک چالش جهانی سلامت است و کم تحرکی یکی از عوامل اصلی کاهش کیفیت زندگی در سالمندان به شمار می رود. هوش مصنوعی فرصت های نوینی در توانبخشی ورزشی و ارتقای سلامت این گروه ایجاد کرده است. هدف این مطالعه مروری، بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در توانبخشی ورزشی سالمندان و تحلیل فرصت ها و چالش های آن است. روش شناسی: این مقاله مروری با جستجو در پایگاه های PubMed، Scopus، IEEE Xplore و Google Scholar با کلیدواژه های مرتبط در بازه ۲۰۱۸-۲۰۲۶ انجام شد. از میان مقالات یافت شده، ۹ مقاله انگلیسی و ۵ مقاله فارسی مرتبط برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. یافته ها: چهار دسته اصلی شناسایی شد: نخست سیستم های پایش حرکتی مبتنی بر هوش مصنوعی با دقت ۹۰ تا ۹۸ درصد در تشخیص اختلالات راه رفتن (Fan et al., ۲۰۲۵)، دوم ربات های اجتماعی تشویق کننده فعالیت بدنی با افزایش پایبندی به تمرین (Shen et al., ۲۰۲۵)، سوم سیستم های شخصی سازی برنامه توانبخشی (Attoh-Mensah et al., ۲۰۲۵)، و چهارم نشانگرهای عصبی-فیزیولوژیک برای تشخیص زودهنگام اختلالات حرکتی. در ایران نیز پژوهش هایی در زمینه تحول هوش مصنوعی در ورزش (گلمحمدی و پاشایی، ۱۴۰۳)، کاربرد هوش مصنوعی در تحلیل راه رفتن سالمندان (ثقه الاسلامی و ایراندوست، ۱۴۰۴)، و توانبخشی شناختی رایانه ای (حمید و همکاران، ۱۴۰۴) انجام شده است. نتیجه گیری: هوش مصنوعی پتانسیل بالایی در بهبود کیفیت توانبخشی و ارتقای سلامت سالمندان دارد، اما چالش هایی مانند شکاف دیجیتال، حریم خصوصی و هزینه های پیاده سازی وجود دارد که نیازمند سیاست گذاری مناسب است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، توانبخشی ورزشی ، سالمندان ، سلامت دیجیتال ، فعالیت بدنی