فراتر از مراقبت از بیماری ها: هوش مصنوعی در بهداشت عمومی

تحولات گسترده در داده های سلامت، افزایش بیماری های غیرواگیر و تجربه همه گیری های جهانی، ضرورت بازاندیشی در رویکردهای سنتی بهداشت عمومی را برجسته کرده است. در این میان، هوش مصنوعی با توانایی تحلیل داده های کلان و شناسایی الگوهای بیماری، ظرفیت مهمی برای تقویت تصمیم گیری مبتنی بر شواهد در سطح جمعیت فراهم می کند. با وجود این، چگونگی استفاده موثر، عادلانه و پایدار از این فناوری همچنان محل بحث است. این مطالعه با هدف بررسی انتقادی کاربرد هوش مصنوعی در بهداشت عمومی و شناسایی شکاف های پژوهشی موجود، به صورت مروری روا و با استفاده از تحلیل محتوا انجام شد. در این راستا، ۵۰ مطالعه و گزارش علمی منتشرشده بین سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ شناسایی و بررسی شد که از میان آنها، ۲۵ منبع کلیدی برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. یافته ها نشان داد که بیشتر پژوهش ها بر مدل های پیش بینی و پایش بیماری ها، به ویژه در زمینه همه گیری ها، تمرکز داشته اند؛ در حالی که موضوعاتی مانند عدالت سلامت، سوگیری الگوریتمی، پیامدهای اجتماعی و چالش های اجرایی در نظام های واقعی کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. همچنین شکاف معناداری میان عملکرد فنی مدل ها در شرایط آزمایشگاهی و کارایی آنها در بسترهای عملی مشاهده می شود. بر این اساس، بهره گیری اثربخش از هوش مصنوعی در بهداشت عمومی نیازمند رویکردی میان رشته ای، شفاف و عدالت محور است که در آن نوآوری فناورانه با ملاحظات اخلاقی و واقعیت های نظام سلامت همراه شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی در بهداشت عمومی ، مدیریت پیشگیرانه سلامت ، پیشگیری هوشمند ، شکاف اجرا