حریم خصوصی و امنیت داده های پزشکی در سلامت دیجیتال: مرور ساختاریافته چارچوب های مقرراتی و فناوری های نوظهور

تحول دیجیتال در نظام سلامت با گسترش پرونده های الکترونیک سلامت، رایانش ابری، هوش مصنوعی، اینترنت اشیای پزشکی و تبادل فرامرزی داده ها، فرصت های مهمی برای بهبود مراقبت فراهم کرده است؛ اما هم زمان خطرات جدی در زمینه امنیت و حریم خصوصی داده های پزشکی ایجاد کرده است. این مطالعه با رویکرد مرور روایی ساختاریافته، چارچوب های مقرراتی حاکم بر حریم خصوصی داده های سلامت، از جمله HIPAA، GDPR و PIPEDA، را بررسی کرده و چالش های امنیتی و فناوری های نوظهور حفاظت از داده را تحلیل می کند. منابع علمی و اسناد سیاستی مرتبط از پایگاه هایی مانند PubMed، Scopus، IEEE Xplore و Google Scholar در بازه ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ بررسی شدند. یافته ها نشان می دهد که اگرچه چارچوب های مقرراتی موجود نقش مهمی در حفاظت از داده های سلامت دارند، ناهماهنگی میان حوزه های قضایی، پیچیدگی انطباق، ضعف زیرساخت های قدیمی، تهدیدهای سایبری نوظهور و چالش های مرتبط با هوش مصنوعی و تبادل داده، همچنان موانع مهمی محسوب می شوند. فناوری هایی مانند بلاک چین، یادگیری فدرال، حریم خصوصی تفاضلی و سامانه های امنیتی مبتنی بر هوش مصنوعی می توانند حفاظت از داده های پزشکی را تقویت کنند، اما خود نیازمند حکمرانی، اعتبارسنجی و ارزیابی ریسک هستند. این مرور بر ضرورت رویکردهای مقرراتی هماهنگ، تطبیق پذیر و آگاه از فناوری برای حمایت هم زمان از نوآوری و حقوق بیماران تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

حریم خصوصی داده های پزشکی ، امنیت داده های سلامت ، پرونده الکترونیک سلامت ، امنیت سایبری ، سلامت حکمرانی داده ، سلامت دیجیتال