پایش و ارزیابی زمانی و مکانی خشکسالی هواشناسی و کشاورزی استان هرمزگان با استفاده سنجش از دور

خشکسالی معضلی طبیعی است که در دهه های اخیر در مناطق خشک و نیمه خشک شدت یافته است. این مطالعه به تحلیل  شاخص های خشکسالی کشاورزی و هواشناسی با استفاده از سامانه گوگل ارث انجین و ارزیابی همبستگی آن­ها با شاخص های داده های ایستگاه های زمینی در استان هرمزگان می پردازد. شاخص هایNDVI، VCI، VHI و SVI برای خشکسالی کشاورزی، شاخص هایTCI، PDSI،  SPIو PCI برای خشکسالی هواشناسی از سنجنده MODIS در بازه زمانی ۱۳۷۸-۱۴۰۰ محاسبه شدند. نتایج نشان داد شاخص های VCI و VHI برای خشکسالی کشاورزی و PDSI و SPI برای خشکسالی هواشناسی در تمام ایستگاه ها دارای روند معنی داری هستند. مثبت بودن روند معنی­داری می­تواند به­دلیل وجود محصولات کشاورزی صیفی و سبزیجات استان خارج از فصل است. به­طوری که از اوایل مهرماه آغاز و تا اواسط اردیبهشت­ماه در نقاط مختلف انجام می­گردد. با توجه به اقلیم گرم و خشک منطقه، اکثر بارش­ها در فصول سرد ریزش می­کنند. ایستگاه های جاسک و حاجی آباد با شاخص هایVCI، VHI، PDSI  و SPI در بازه های زمانی منتخب MSPI روند معنی داری مثبت در سطح ۹۹ درصد داشتند. ایستگاه میناب نیز با شاخص هایVHI، PDSI  و  SPI روند معنی داری مثبت در سطح ۹۹ درصد نشان داد. بررسی نتایج نشان داد بخش اعظم منطقه در گستره خشکسالی شدید و بسیار شدید قرار دارد، که هشداری جدی برای استان محسوب می شود. شاخص های ماهواره ای در کنار شاخص های هواشناسی زمین مبنا می توانند روند خشکسالی را به­طور موثری پایش کنند، اما هیچ یک از این شاخص ها به­طور ذاتی نسبت به دیگری ارجحیت ندارند و عملکرد آن­ها به شرایط اقلیمی، توپوگرافی، نوع پوشش گیاهی و خاک منطقه وابسته است.

کلیدواژه ها:

خشکسالی ، گوگل ارث انجین ، سنجش ازدور ، شاخص های ماهواره ای ، استان هرمزگان