آشکارسازی تغییرات اقلیمی در تبخیر تعرق مرجع در استان کرمانشاه با استفاده از سامانه نیاز آب

تغییرات اقلیمی که در سالیان اخیر رخ داده است ایجاب می کند که تاثیر آن بر تبخیر تعرق مرجع به عنوان یک عامل مهم در تعیین نیاز آبی گیاهان مورد بررسی قرار گیرد. هدف از انجام این پژوهش تعیین تغییرات زمانی تبخیر تعرق مرجع و عوامل موثر بر آن در ۱۰ ایستگاه هواشناسی سینوپتیک استان کرمانشاه می باشد. داده های هواشناسی مورد استفاده شامل حداقل و حداکثر دما، میانگین دما، حداقل و حداکثر رطوبت نسبی، سرعت باد، تابش خالص ورودی به سطح و ساعات آفتابی در دوره آماری ۱۳۷۸ تا ۱۴۰۱ می باشد. برای تعیین تبخیر تعرق مرجع از سامانه نیاز آبی گیاهان کشور که منتج از روش پنمن مونتیث فائو است استفاده شد. برای تعیین تغییرات احتمالی تبخیر تعرق مرجع و عوامل اقلیمی موثر بر آن از آزمون پتیت نرم افزار XLSTAT استفاده شد. نتایج نشان داد متغیرهای اقلیمی موثر بر تبخیر تعرق مرجع در حال تغییر هستند. همچنین تغییرات سری های زمانی تبخیر تعرق مرجع ماهانه و سالانه به ترتیب در ۴۲ و ۶۰ درصد از ایستگاه های مورد بررسی در سطح احتمال پنج درصد معنی دار بوده و نشان دهنده ی وجود تغییر ناگهانی این متغیرها بود. ایستگاه هواشناسی گیلانغرب در همه ماه های سال دارای تغییرات ناگهانی افزایشی تبخیر تعرق مرجع بود. در مقیاس سالانه نیز ایستگاه های اسلام آباد غرب، کرمانشاه، گیلانغرب، جوانرود و هرسین دچار این تغییر شدند به طوری که ایستگاه گیلانغرب با ۴۲۹ میلی متر داری بیشترین مقدار آن بود. تغییرات افزایشی تبخیر تعرق مرجع نشان دهنده ی افزایش نیاز آبی گیاهان است. لذا می بایست منابع آبی را با برنامه ریزی مناسب تر در اختیار بخش کشاورزی قرار داد.

کلیدواژه ها:

آشکار سازی ، آزمون پتیت ، پنمن مونتیث ، تغییر اقلیم ، کرمانشاه ، نیاز آبی