مقایسه ی روش های استخراج به کمک فراصوت، مایکروویو و ماسراسیون بر میزان ترکیبات فنولی و فعالیت آنتی اکسیدانی پوست سیب و موز

پوست میوه ها به عنوان یکی از محصولات جانبی صنایع فرآوری میوه، منبعی از ترکیبات زیست فعال به ویژه فنول های دارای خواص آنتی اکسیدانی هستند و می توانند در توسعه ترکیبات طبیعی مورد استفاده در سیستم های غذایی کاربرد داشته باشند. هدف این پژوهش، مقایسه کارایی سه روش استخراج شامل ماسراسیون، فراصوت و مایکروویو در بازیابی ترکیبات فنولی و ارزیابی فعالیت آنتی اکسیدانی عصاره های حاصل از پوست سیب و موز بود. پس از استخراج، محتوای فنول و فلاونوئید کل اندازه گیری و فعالیت آنتی اکسیدانی با آزمون های DPPH وFRAP ارزیابی شد. نتایج نشان داد عصاره های پوست سیب نسبت به پوست موز به طور معنی داری(۰/۰۵>p) دارای مقادیر بالاتری از ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی بودند. بیشترین مقدار فنول کل در عصاره های فراصوتی مشاهده شد که برای پوست سیب و موز به ترتیب ۴۸/۱۶و ۴۵/۱۶(mg GAE/g DW)بود. همچنین بالاترین مقدار فلاونوئید کل در عصاره های فراصوتی پوست سیب و موز به ترتیب ۲۸/۴۵و ۱۹/۸۲(mg QE/g DW) مشاهده شد. آزمون DPPH نشان داد که عصاره های فراصوتی بیشترین فعالیت مهارکنندگی رادیکال آزاد را ایجادکردند، درحالی که در آزمون FRAP، روش مایکروویو بالاترین قدرت احیاکنندگی را داشت. روش ماسراسیون در هر دو نمونه کمترین محتوای فنولی و فعالیت آنتی اکسیدانی را نشان داد. آنالیز HPLC حضور طیفی از ترکیبات فنولی، به ویژه فلاونوئیدها و مشتقات فلاوان‑۳‑اول را تاییدکرد و بین محتوای فنول کل، به ویژه فلاونوئید کل با فعالیت آنتی اکسیدانی همبستگی مثبت مشاهده شد. به طورکلی، فراصوت کارآمدترین روش برای افزایش بازیابی ترکیبات فنولی و تقویت فعالیت مهارکنندگی رادیکال های آزاد بود، درحالی که مایکروویو بیشترین اثر را بر قدرت احیاکنندگی داشت. این یافته ها بیانگر پتانسیل پوست سیب و موز به عنوان منابع طبیعی آنتی اکسیدان برای کاربردهای غذایی و توسعه ترکیبات زیست فعال است.

کلیدواژه ها:

محصولات جانبی میوه ، استخراج به کمک فراصوت ، استخراج به کمک مایکروویو ، ترکیبات فنولی ، فعالیت آنتی اکسیدانی