بررسی خطر سوگیری الگوریتمی در شناسایی دانش آموزان نیازمند حمایت آموزشی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 73

فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

NPHMES01_483

تاریخ نمایه سازی: 25 مهر 1405

چکیده مقاله:

گسترش بهره گیری از هوش مصنوعی و تحلیل داده های آموزشی، امکان شناسایی زودهنگام دانش آموزان در معرض افت یادگیری، غیبت مستمر و محرومیت از خدمات حمایتی را افزایش داده است؛ بااین حال، اتکای ناآگاهانه به پیش بینی های الگوریتمی می تواند به تخصیص ناعادلانه منابع، برچسب زنی و پنهان ماندن نیازهای واقعی برخی فراگیران بینجامد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل سازوکارهای پیدایش سوگیری الگوریتمی در فرایند شناسایی دانش آموزان نیازمند حمایت آموزشی و ارائه چارچوبی پیشنهادی برای کاهش آسیب ها در نظام آموزش و پرورش است. روش پژوهش مروری تحلیلی است و منابع نظری، پژوهش های تجربی و گزارش های معتبر حوزه عدالت الگوریتمی، تحلیل یادگیری و حکمرانی داده، به شیوه هدفمند و بدون ادعای مرور نظام مند جامع بررسی شده اند. حاصل تحلیل منابع نشان می دهد که خطر سوگیری به یک مرحله فنی محدود نیست؛ بلکه از تعریف مفهوم نیاز، شیوه گردآوری و برچسب گذاری داده، انتخاب متغیرهای جانشین، آموزش و ارزیابی مدل، تعیین آستانه هشدار و تفسیر انسانی خروجی پدید می آید. دقت کلی مدل، به تنهایی شاخص کافی عدالت نیست و تفاوت نرخ خطا میان گروه های اجتماعی، جنسیتی، منطقه ای یا دانش آموزان دارای نیازهای ویژه باید مستقل از عملکرد متوسط بررسی شود. در این مقاله، با تفکیک پیش بینی خطر از تشخیص قطعی نیاز، مدل شش مرحله ای «تعریف عادلانه مسئله، ممیزی داده، سنجش گروهی خطا، بازبینی انسانی، تخصیص حمایتی و پایش پیامد» پیشنهاد می شود. نتیجه آنکه سامانه های هوشمند تنها زمانی می توانند به عدالت آموزشی خدمت کنند که هدف آن ها گسترش فرصت حمایت باشد، نه رتبه بندی تنبیهی، حذف دانش آموزان از خدمات یا جایگزینی قضاوت حرفه ای معلمان و مشاوران. اجرای آزمایشی و اعتبارسنجی این چارچوب در مدارس ایران، شرط لازم برای داوری درباره اثربخشی واقعی آن خواهد بود.

نویسندگان

محسن سرمست

کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، معاون هنرستان، استان البرز

کاوه باستانی

کارشناسی ارشد مهندسی معماری، مدیر هنرستان، استان البرز

پیام قانع

کارشناسی نرم افزار، معاون هنرستان، استان البرز

شکوفه نعمتی

کارشناسی ارشد زبان انگلیسی، دبیر، استان البرز

حامد معززی

مشاور مدرسه، استان البرز