بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش دوره ابتدایی: فرصت ها، چالش ها و چشم انداز آینده

هوش مصنوعی به عنوان یکی از تحول آفرین ترین فناوری های قرن حاضر، به سرعت در حال نفوذ به عرصه آموزش و پرورش است و دوره ابتدایی به دلیل نقش بنیادین در شکل گیری مهارت های پایه، یکی از مهم ترین عرصه های این تحول به شمار می رود. پژوهش حاضر با رویکردی مروری-تحلیلی، به بررسی جامع کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش دوره ابتدایی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی در حوزه هایی نظیر یادگیری شخصی سازی شده، ارزشیابی هوشمند، آموزش زبان، پشتیبانی از دانش آموزان با نیازهای ویژه، مدیریت کلاس و توسعه سواد هوش مصنوعی کاربردهای گسترده ای یافته است. شواهد تجربی حاکی از آن است که هوش مصنوعی بیشترین ارزش را زمانی ایجاد می کند که به شخصی سازی بازخورد و تمرین، حمایت از تفکر انتقادی و پشتیبانی از تصمیم گیری معلمان بپردازد. با این حال، چالش هایی نظیر نابرابری زیرساختی، کمبود آموزش معلمان، نگرانی های اخلاقی و حفظ حریم خصوصی کودکان، شکاف دیجیتال و خطر وابستگی فناورانه از موانع اصلی به کارگیری موثر این فناوری محسوب می شوند. در ایران نیز فرصت هایی مانند شخصی سازی یادگیری و بهبود ارزشیابی تحصیلی شناسایی شده، اما کمبود زیرساخت های فناورانه و نبود آموزش کافی برای معلمان، چالش های اساسی به شمار می روند. پژوهش حاضر نتیجه می گیرد که ادغام موثر هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی مستلزم رویکردی انسان محور، طراحی آموزشی مبتنی بر شواهد و چارچوب های اخلاقی شفاف است.