نقش مدرسه در ارتقای سلامت روان و پیشگیری از مشکلات هیجانی دانش آموزان

سلامت روان دانش آموزان به عنوان یکی از ارکان بنیادین تربیت و رشد متوازن نسل آینده، نقشی تعیین کننده در مسیر توسعه پایدار فردی و اجتماعی ایفا می کند. در سال های اخیر، افزایش آسیب های اجتماعی نظیر اعتیاد، خشونت، انزوای اجتماعی و مشکلات خانوادگی، تهدیدی جدی برای کیفیت یادگیری و سلامت روانی دانش آموزان محسوب می شود. در چنین شرایطی، مدرسه به عنوان نهادی با بیشترین حضور و اثرگذاری در زندگی روزمره کودکان و نوجوانان، نقشی بی بدیل در شناسایی، پیشگیری و مداخله به موقع در زمینه آسیب های روانی و اجتماعی دارد. این مقاله با رویکردی تحلیلی-مروری، به بررسی نقش چندوجهی مدرسه در ارتقای سلامت روان و پیشگیری از مشکلات هیجانی دانش آموزان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که رویکردهای جامع و چندسطحی مدرسه محور، از آموزش مهارت های زندگی و یادگیری اجتماعی-هیجانی در سطح همگانی گرفته تا غربالگری زودهنگام و مداخلات هدفمند، اثربخشی معناداری در کاهش علائم اضطراب و افسردگی و ارتقای بهزیستی روانی دانش آموزان دارند. همچنین، عواملی چون توانمندسازی معلمان، تقویت مشارکت خانواده، بهبود جو مدرسه و بهره گیری از فناوری های دیجیتال به عنوان راهبردهای کلیدی شناسایی می شوند. در پایان، تجربه ایران با طرح «نماد» به عنوان نمونه ای از نظام مراقبت اجتماعی مدرسه محور بررسی و پیشنهادهایی برای سیاست گذاری ارائه می شود.