نقش معلم در پیشگیری از وابستگی شناختی دانش آموزان به ابزارهای هوشمند

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 78

فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

NPHMES01_399

تاریخ نمایه سازی: 25 مهر 1405

چکیده مقاله:

گسترش سریع ابزارهای هوشمند و سامانه های مولد، الگوی دسترسی دانش آموزان به اطلاعات، حل مسئله، تولید متن، پاسخ گویی به پرسش ها و انجام تکالیف را دگرگون کرده است. این فناوری ها می توانند فرصت هایی ارزشمند برای شخصی سازی یادگیری، دریافت بازخورد فوری، دسترسی به توضیحات متنوع و حمایت از دانش آموزان فراهم کنند؛ بااین حال، استفاده بی ضابطه و جایگزین شدن ابزار با فعالیت ذهنی یادگیرنده می تواند به نوعی وابستگی شناختی منجر شود. در مقاله حاضر، وابستگی شناختی به معنای اتکای پایدار و غیرضروری به ابزارهای هوشمند برای انجام فعالیت هایی تعریف می شود که دانش آموز، متناسب با سطح رشد و آموزش خود، باید توانایی برنامه ریزی، یادآوری، تحلیل، استدلال، تولید پاسخ یا ارزیابی آنها را درونی سازد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش معلم در پیشگیری از این نوع وابستگی و حفظ عاملیت شناختی دانش آموزان است. روش پژوهش مروری تحلیلی بوده و مطالعات مرتبط با برون سپاری شناختی، فراشناخت، خودتنظیمی، سواد هوش مصنوعی، تفکر انتقادی و استفاده آموزشی از سامانه های مولد مورد بررسی قرار گرفته اند. تحلیل یافته ها نشان می دهد برون سپاری شناختی ذاتا نامطلوب نیست و در شرایط مناسب می تواند بار اضافی را کاهش دهد؛ مسئله زمانی شکل می گیرد که دانش آموز پیش از شکل گیری دانش پایه، بدون کوشش اولیه و بدون ارزیابی پاسخ، فعالیت های مرکزی یادگیری را به ابزار واگذار کند. معلم می تواند از طریق طراحی تکالیف مقاوم در برابر پاسخ آماده، الزام به تلاش اولیه، آموزش راستی آزمایی، فعالیت های بدون ابزار، خودتوضیح دهی، بازیابی فعال، مقایسه پاسخ انسانی و ماشینی، ارزشیابی فرایندمحور و آموزش سواد هوش مصنوعی، این خطر را کاهش دهد. نتیجه آنکه سیاست مطلوب آموزشی نه حذف ابزار هوشمند و نه واگذاری کامل تفکر به آن، بلکه تنظیم مرزهای استفاده و حفظ مسئولیت نهایی فهم، داوری و تولید معنا در دانش آموز است.

نویسندگان

فاطمه حق شناس

فرهنگی اداره آموزش و پرورش

امیر جلیل فر

فرهنگی اداره آموزش و پرورش

سید روح الله حبیب پور

فرهنگی اداره آموزش و پرورش

محمد تقوائی نژاد

فرهنگی اداره آموزش و پرورش