تاثیر مقایسه اجتماعی در کلاس بر خودپنداره تحصیلی دانش آموزان

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 76

فایل این مقاله در 11 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

NPHMES01_397

تاریخ نمایه سازی: 25 مهر 1405

چکیده مقاله:

کلاس درس صرفا فضایی برای انتقال دانش و کسب مهارت های درسی نیست، بلکه محیطی اجتماعی است که دانش آموزان در آن به طور مستمر عملکرد، توانایی، نمرات، سرعت یادگیری و میزان مشارکت خود را با دیگران مقایسه می کنند. این فرایند که از آن با عنوان مقایسه اجتماعی یاد می شود، می تواند نقش مهمی در شکل گیری برداشت دانش آموز از توانایی های تحصیلی خود داشته باشد. خودپنداره تحصیلی بیانگر مجموعه باورها و ادراک هایی است که دانش آموز درباره شایستگی و توانمندی خود در فعالیت های آموزشی دارد و به عنوان یکی از متغیرهای اثرگذار بر انگیزش، مشارکت در یادگیری، پشتکار، انتخاب تکلیف و پیشرفت تحصیلی شناخته می شود. هدف مقاله حاضر، بررسی تحلیلی تاثیر مقایسه اجتماعی در کلاس بر خودپنداره تحصیلی دانش آموزان و تبیین سازوکارهای روان شناختی و آموزشی این رابطه است. بررسی پژوهش ها نشان می دهد که پیامد مقایسه اجتماعی الزاما مثبت یا منفی نیست، بلکه جهت مقایسه، ویژگی فرد مورد مقایسه، برداشت دانش آموز از قابلیت تغییر توانایی ها، فضای رقابتی یا حمایتی کلاس، شیوه ارزشیابی معلم و کیفیت بازخوردها در تعیین پیامد آن نقش دارند. مقایسه صعودی در شرایطی می تواند انگیزه بخش باشد که موفقیت همکلاسی به عنوان الگویی دست یافتنی ادراک شود؛ اما هنگامی که فاصله عملکردی زیاد و موفقیت دیگری غیرقابل دستیابی تلقی شود، همین مقایسه ممکن است به تضعیف خودپنداره تحصیلی منجر شود. در مقابل، مقایسه نزولی می تواند برای مدتی ادراک شایستگی را افزایش دهد، اما اتکای مداوم به آن الزاما به رشد واقعی یادگیری منجر نمی شود. همچنین شواهد مربوط به «اثر ماهی بزرگ در برکه کوچک» نشان می دهد دانش آموزانی با توانایی مشابه ممکن است در کلاس های بسیار قوی، خودپنداره تحصیلی پایین تری نسبت به دانش آموزان هم سطح خود در کلاس های با میانگین عملکرد پایین تر تجربه کنند. بر این اساس، پیشنهاد می شود معلمان با کاهش رتبه بندی آشکار، تاکید بر پیشرفت فردی، ارائه بازخورد توصیفی، ایجاد فرصت های یادگیری مشارکتی و تقویت مقایسه دانش آموز با عملکرد گذشته خود، آثار منفی مقایسه اجتماعی را کاهش دهند.

نویسندگان

خدیجه شجاع

کارشناسی ارشد ریاضی کاربردی