حسابداری محیط زیستی و افشای کربن در شرکتهای بورسی: مبانی نظری، استانداردهای بین المللی و شواهد تجربی

تغییرات اقلیمی و فشار فزاینده ذینفعان، حسابداری محیطزیستی و افشای اطلاعات کربن را از یک موضوع حاشیهای به یک ضرورت راهبردی برای شرکتهای بورسی تبدیل کرده است. هدف این پژوهش، بررسی مبانی نظری حسابداری محیطزیستی و افشای کربن، تبیین چارچوبهای استاندارد بینالمللی و شواهد تجربی در شرکتهای بورسی با تاکید ویژه بر بستر ایران است. روش پژوهش از نوع مروری- بوده و از محتوای کیفی منابع کتابخانهای بهره گرفته شده است. یافتهها نشان میدهد که نظریههای مشروعیت، ذینفعان، نهادی و افشای داوطلبانه، چارچوب نظری منسجمی برای تبیین انگیزههای افشای کربن فراهم میکنند. استانداردهای IFRS S۲ و GRI ۱۰۲ بهتدریج به سمت همگرایی حرکت کردهاند و GHG Protocol مبنای مشترک اندازهگیری انتشار در سه دامنه (Scope ۱، ۲ و ۳) محسوب میشود. در بستر ایران، فقدان الزام قانونی برای افشای گازهای گلخانه ای، ناهمگونی اطلاعات منتشرشده و ضعف زیرساختهای فناورانه از مهم ترین موانع توسعه افشای کربن شناسایی شده است. نتایج تجربی نشان میدهد کاربرد حسابداری مدیریت محیطزیست تاثیر مثبت و معناداری بر کیفیت افشای اطلاعات کربن دارد.

کلیدواژه ها:

حسابداری محیطزیستی ، افشای کربن ، استانداردهای گزارشگری پایداری ، شرکتهای بورسی ، گزارشگری زیست محیطی