ارزیابی کارایی اعتبارات مالی در بودجه های عمرانی و زیرساختی: کاربرد پوششی داده ها در استان های ایران

بودجه های عمرانی و زیرساختی از ارکان اصلی رشد اقتصادی پایدار محسوب می شوند، اما ناکارایی در تخصیص و مصرف این اعتبارات به یکی از چالش های ساختاری اقتصاد ایران تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارایی اعتبارات مالی تخصیص یافته به زیرساخت های عمرانی کشور، از روش پوششی داده ها (DEA) بهره می گیرد و کارایی سرمایه گذاری در چهار حوزه زیرساختی حمل ونقل، بهداشت و درمان، ارتباطات و آب و فاضلاب را در ۳۱ استان ایران طی بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ بررسی می کند. یافته ها نشان می دهند که در بیش از نیمی از استان ها، بودجه تخصیص یافته به زیرساخت های مورد بررسی به نحو مطلوب استفاده نشده است. همچنین روند صعودی میانگین عمر طرح های عمرانی از ۱۰ سال در سال ۱۳۹۳ به ۱۷ سال در سال ۱۴۰۲ حاکی از کاهش اثربخشی تخصیص اعتبارات است. مقاله در پایان راهکارهایی نظیر تقویت نظام ارزیابی طرح ها، اولویت بندی مبتنی بر شاخص های مالی و اجتماعی، و بهره گیری از ظرفیت بخش خصوصی را پیشنهاد می کند.

کلیدواژه ها:

کارایی ، اعتبارات مالی ، بودجه عمرانی ، زیرساخت ، پوششی داده ها ، ایران