تدوین چارچوب توسعه درآمدهای پایدار شهرداری مبتنی بر قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها

وابستگی شدید شهرداری های ایران به درآمدهای ناپایدار نظیر عوارض ساختمانی و تراکم فروشی، به یکی از چالش های بنیادین مدیریت شهری تبدیل شده است که کسری بودجه مزمن، ناتوانی در اجرای پروژه های عمرانی و کاهش کیفیت خدمات شهری را به دنبال داشته است. قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها و دهیاری ها مصوب ۱۴۰۱ با پیش بینی چهارده منبع درآمدی پایدار، چارچوب قانونی مناسبی برای تنوع بخشی به منابع مالی شهرداری ها فراهم آورده است، اما بسیاری از شهرداری ها به دلیل عدم آگاهی کافی از ظرفیت های قانونی، ضعف در وصول عوارض جدید و نبود سازوکارهای اجرایی مشخص، از این منابع بهره کافی نمی برند. این مقاله با هدف تدوین چارچوبی عملیاتی و قانون محور برای توسعه درآمدهای پایدار شهرداری تدوین شده است. روش پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی تحلیلی است و داده ها از طریق مرور نظام مند منابع کتابخانه ای، قوانین و دستورالعمل های اجرایی، گزارش های رسمی و مطالعات موردی شهرداری های ایران و تجربیات بین المللی گردآوری شده است. چارچوب پیشنهادی در هشت گام اجرایی شامل شناسایی و مستندسازی منابع درآمدی پایدار، تحلیل موانع قانونی و اداری، تدوین شیوه نامه های اجرایی، طراحی سازوکارهای هماهنگی بین نهادی، اجرای پایلوت، آموزش کارشناسان و فرهنگ سازی، تحلیل نتایج و بهینه سازی، و استقرار تدریجی همراه با نظام پایش مستمر تدوین می شود. یافته ها نشان می دهد که شهرداری هایی که چارچوب مشابهی را اجرا کرده اند، موفق به افزایش قابل توجه سهم درآمدهای پایدار از کل منابع درآمدی خود شده اند.

کلیدواژه ها:

قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداری ها ، درآمدهای پایدار شهرداری ، عوارض محلی ، تنوع منابع درآمد