طراحی الگوی همراستایی برنامه و بودجه در شهرداری با استفاده از متدولوژی سیستم نرم

عدم همراستایی بین برنامه ریزی راهبردی و بودجه ریزی، یکی از چالش های پایدار در سازمان های عمومی از جمله شهرداری ها به شمار می آید. این مسئله به ویژه در شهرداری های کشورهای در حال توسعه، به دلیل پیچیدگی ذاتی مسائل شهری، تنوع ذی نفعان، و محدودیت های مالی، از ابعاد چندگانه ای برخوردار است که با روش های کلاسیک و صرفا فنی قابل حل نمی باشد. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی همراستایی برنامه و بودجه در شهرداری، از متدولوژی سیستم نرم (Soft Systems Methodology - SSM) به عنوان رویکردی نظام مند برای مواجهه با مسائل ساخت نیافته و پیچیده استفاده می کند. این پژوهش با بهره گیری از رویکرد کیفی و توصیفی-اکتشافی، ذی نفعان کلیدی درگیر با فرآیند برنامه و بودجه را شناسایی و با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته، تصویر غنی از مسئله ترسیم نموده است. یافته ها نشان می دهد که شکاف بین برنامه و بودجه در شهرداری صرفا یک مسئله فنی (ارتباط بین کدینگ برنامه و بودجه) نیست، بلکه تحت تاثیر عوامل ریشه ای درون و برون سازمانی از جمله نبود قوانین پشتیبان، ضعف در سیستم بودجه ریزی، ضعف ساختار برنامه، ضعف در سازوکارهای نظارت درون و برون سازمانی بر برنامه و بودجه، ضعف های مالی و حسابداری، الزامات زیرساختی و نبود هماهنگی بین ذی نفعان قرار دارد. بر اساس تعاریف ریشه ای استخراج شده با رویکرد CATWOE، مدل مفهومی فعالیت ها تدوین و در نهایت ۱۱ فعالیت هدفمند و اقدامات متناظر برای همراستایی برنامه و بودجه شهرداری پیشنهاد شده است. این پژوهش نشان می دهد که متدولوژی سیستم نرم ابزاری کارآمد برای درک ابعاد انسانی، اجتماعی و سیاسی مسئله همراستایی و ارائه راهکارهای عملیاتی متناسب با بافت هر شهرداری است.

کلیدواژه ها:

همراستایی برنامه و بودجه ، متدولوژی سیستم نرم ، شهرداری ، برنامه ریزی میان مدت ، CATWOE