نقش تحول دیجیتال و هوش مصنوعی در ارتقای شفافیت و دقت فرآیند مدیریت برنامه و بودجه

مدیریت برنامه و بودجه به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی مالی در بخش عمومی، همواره با چالش های جدی در حوزه شفافیت و دقت مواجه بوده است. روش های سنتی بودجه ریزی غالبا مبتنی بر برآوردهای ذهنی، داده های ناقص و فرآیندهای دستی است که نه تنها کارایی لازم را ندارند، بلکه بستر مناسبی برای بروز خطاهای انسانی و ناکارآمدی های ساختاری فراهم می آورند. در عصر تحول دیجیتال، ظهور فناوری های نوین به ویژه هوش مصنوعی، افق های جدیدی را در بهبود فرآیندهای بودجه ریزی گشوده است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی- و با استفاده از مرور نظام مند منابع علمی، به بررسی نقش تحول دیجیتال و هوش مصنوعی در ارتقای شفافیت و دقت فرآیند مدیریت برنامه و بودجه می پردازد. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق داده های مالی و غیرمالی، پیش بینی دقیق هزینه ها و درآمدها، شناسایی الگوهای پنهان و ارزیابی لحظه ای عملکرد، می تواند به طور قابل توجهی دقت بودجه ریزی را افزایش داده و شفافیت را در تمام مراحل چرخه بودجه ارتقا بخشد. همچنین، تحول دیجیتال با ایجاد زیرساخت های داده محور، یکپارچه سازی سامانه های مالی و تسهیل دسترسی عمومی به اطلاعات بودجه، بستر لازم برای تحقق بودجه ریزی هوشمند را فراهم می کند. با این حال، پیاده سازی این فناوری ها با موانعی نظیر کمبود زیرساخت های داده ای، ضعف در سرمایه انسانی متخصص و چالش های اخلاقی و حاکمیتی همراه است که نیازمند تدوین چارچوب های نظارتی و توانمندسازی سازمانی است.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، هوش مصنوعی ، مدیریت بودجه ، شفافیت مالی ، بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد ، حکمرانی مالی