معماری نفوذ: امتداد کارگزاران غرب گرا از نوفل لوشاتو تا نهاد ریاست جمهوری و مهار منافع ملی در پیوند با شرق

این پژوهش با رویکردی تحلیلی-انتقادی به تبارشناسی اثرگذاری حلقه های فکری غرب گرا بر ساختار دیوان سالاری و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از مبدا تحولات نوفل لوشاتو (۱۳۵۷) تا استقرار در نهاد ریاست جمهوری می پردازد. پرسش بنیادین این است که چگونه جریان های تکنوکرات و گرایش های برآمده از کارگزاران اولیه، با نهادینه سازی انگاره های لیبرال و غرب محور در هرم تصمیم سازی اجرایی، موجبات کندی، تعلیق و مهار فرصت های ژئواکونومیک و ژئوپلیتیک ناشی از راهبرد «نگاه به شرق» (به ویژه با قدرت های نوظهور نظیر چین و روسیه) را فراهم آورده اند. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر سنتز نظریه «اقتصاد سیاسی تکنوکراسی» و رویکرد «نهادگرایی شناختی» است. یافته های مقاله نشان می دهد که این شبکه کارگزاری از طریق سه سازوکار مشخص شامل «شرق هراسی تئوریک در دیپلماسی»، «اولویت بخشی مطلق به سازوکارهای مالی و ادراکی غرب» و «ایجاد اختلال بوروکراتیک در توافقات بلندمدت راهبردی آسیایی»، منافع ملی ناشی از موازنه سازی در نظام چندقطبی نوظهور را به حاشیه رانده است. در نهایت، راهکارهای گذار از این انسداد ساختاری و بازآرایی هرم تصمیم گیری دستگاه اجرایی در راستای بهره گیری حداکثری از منافع موازنه با شرق تدوین گردیده است.

کلیدواژه ها:

شبکه نفوذ ، کارگزاران غرب گرا ، نوفل لوشاتو ، نهاد ریاست جمهوری ، سیاست نگاه به شرق ، موازنه ژئوپلیتیک ، منافع ملی