سکوت سازمانی، اینرسی سازمانی و مدیریت دانش در سازمان های بهداشتی و درمانی: از سیگنال خاموش تا اقدام سازمانی؛ یک مرور روایتی انتقادی

سازمان های بهداشتی و درمانی برای ایمنی بیمار، یادگیری مستمر و انطباق با تغییرات به گردش سریع و معتبر دانش کارکنان وابسته اند. با این حال، وجود کانال گزارش دهی یا سامانه مدیریت دانش تضمین نمی کند که نگرانی، تجربه ضمنی یا نشانه های شکست فرایند به تصمیم مدیریتی تبدیل شود. هدف این مرور روایتی، بازتعریف رابطه سکوت سازمانی، مدیریت دانش و اینرسی سازمانی و ارائه چارچوبی عملیاتی برای توضیح مسیر «از سیگنال تا اقدام» در سازمان های سلامت است. جست وجوی هدفمند در PubMed/MEDLINE، Scopus، Web of Science و Google Scholar برای مقالات انگلیسی زبان منتشرشده تا ژوئیه ۲۰۲۶ انجام شد و شواهد مفهومی، تجربی، مروری و مداخله ای مرتبط با سکوت و صدای کارکنان، امنیت روانی، تسهیم و پنهان سازی دانش، یادگیری و اینرسی سازمانی به صورت انتقادی تلفیق شدند. برآیند شواهد نشان می دهد سکوت فقط فقدان گفتار نیست؛ رفتاری انگیزه محور است که باید از صدای کم، پنهان سازی دانش، احتکار دانش و سکوت راهبردی تفکیک شود. همچنین اینرسی صرفا مقاومت آشکار در برابر تغییر نیست، بلکه می تواند به شکل تاخیر در تشخیص، پالایش انتخابی اطلاعات، عدم مالکیت اقدام و ناتوانی در تثبیت درس آموخته ها ظاهر شود. نوآوری اصلی مقاله، مدل پنج گلوگاهی «تشخیص سیگنال، بیان ایمن، جذب مدیریتی، تبدیل دانش و تثبیت تغییر» است. این مدل توضیح می دهد که چرا مداخلات تک جزئی مانند صندوق پیشنهاد، آموزش جرات مندی یا داشبورد دیجیتال، در غیاب پاسخ مدیریتی قابل مشاهده و حافظه سازمانی، اثر پایداری ندارند. مقایسه مطالعات نشان داد شواهد درباره ارتباط سکوت با یادگیری، فرسودگی، ایمنی بیمار و قصد ترک خدمت عمدتا سازگار اما غالبا مقطعی و خودگزارشی است؛ بنابراین استنباط علی باید محتاطانه باشد. برای شکستن چرخه سکوت–اختلال دانش–اینرسی، مداخلات باید هم زمان هزینه ادراک شده بیان را کاهش دهند، اثربخشی صدا را افزایش دهند و مسیر تبدیل گزارش به اصلاح فرایند را قابل ردیابی کنند. چارچوب پیشنهادی، سنجه های پیشرو، فرایندی، پیامدی و موازنه ای را برای ارزیابی این زنجیره در سطح فرد، تیم، واحد و سازمان ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

سکوت سازمانی ، صدای کارکنان ، اینرسی سازمانی ، مدیریت دانش ، امنیت روانی ، یادگیری سازمانی ، ایمنی بیمار