طراحی الگوی یکپارچه مدیریت پسماند شهری با رویکرد اقتصاد چرخشی (کاهش هزینه ها و افزایش درآمد پایدار شهرداری)

مدیریت پسماند شهری در ایران با چالش های جدی از جمله افزایش حجم تولید پسماند، کمبود زیرساخت های پردازش، ضعف نظام تفکیک از مبدا و وابستگی گسترده به دفن بهداشتی مواجه است. رویکرد اقتصاد چرخشی با تاکید بر کاهش تولید پسماند، استفاده مجدد، بازیافت و بازگرداندن مواد به چرخه مصرف، چارچوبی نوین برای ارتقای عملکرد سیستم های مدیریت یکپارچه پسماند ارائه می دهد. این مقاله با هدف طراحی یک الگوی جامع، عملیاتی و گام به گام برای مدیریت یکپارچه پسماند شهری مبتنی بر اصول اقتصاد چرخشی تدوین شده است تا ضمن خروج از رویکرد سنتی و خطی که صرفا بر جمع آوری، حمل و دفن متمرکز است، یک نظام پایدار، درآمدزا و زیست محیطی در سازمان مدیریت پسماند شهرداری پیاده سازی نماید. الگوی پیشنهادی در هشت گام اصلی شامل شناسایی و دسته بندی ترکیب پسماندها، طراحی سیستم تفکیک از مبدا با مشارکت شهروندان، راه اندازی زیرساخت های پردازش و بازیافت، مدیریت پسماندهای ساختمانی و نخاله های عمرانی، مدیریت پسماندهای الکترونیک و تجهیزات برقی فرسوده، استقرار سیستم نظارت و پایش بر عملکرد پیمانکاران، اجرای برنامه های فروش و بازاریابی محصولات بازیافتی، و پایش مستمر و به روزرسانی الگو ارائه شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که با استقرار این الگو در شهرداری های ایران، امکان کاهش ۴۰ درصدی پسماند دفنی، افزایش ۵۰ درصدی نرخ بازیافت و ایجاد جریان درآمدی پایدار از محل فروش محصولات بازیافتی و تولید انرژی فراهم می شود. این الگو نه تنها یک راهکار زیست محیطی، بلکه یک فرصت اقتصادی و سرمایه گذاری راهبردی برای شهرداری ها محسوب می شود و می تواند شهرداری ها را از وابستگی به بودجه های دولتی و هزینه های سرسام آور دفن و جمع آوری به سوی یک مدل اقتصادی پایدار و خودکفا هدایت نماید.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند ، اقتصاد چرخشی ، بازیافت ، تفکیک از مبدا ، درآمد پایدار