طراحی مدل تامین مالی جمعی پروژه های خرد شهری (پارکینگ ها، غرفه ها) با مشارکت شهروندان در شهرداری

شهرداری های ایران در سال های اخیر با چالش جدی کمبود منابع مالی پایدار مواجه شده اند و وابستگی شدید به درآمدهای ناپایدار نظیر عوارض ساختمانی و مازاد تراکم، آن ها را در اجرای پروژه های عمرانی و خدماتی با اختلالات فراوانی روبرو ساخته است. در این میان، پروژه های خرد و متوسط شهری مانند احداث پارکینگ های طبقاتی کوچک محله ای، غرفه های تجاری و خدماتی در بوستان ها، ایستگاه های دوچرخه اشتراکی و تجهیز بوستان ها به وسایل ورزشی روباز، علی رغم نیاز مبرم شهروندان به آن ها، به دلیل اولویت بندی نشدن در بودجه های محدود شهرداری، همواره با تاخیرهای طولانی یا حتی توقف کامل مواجه می شوند. تامین مالی جمعی به عنوان یکی از رویکردهای نوین در حوزه سرمایه گذاری، با هدف تامین منابع مالی لازم برای راه اندازی و توسعه پروژه ها از طریق جمعی از افراد مستقل، می تواند راهگشای این معضل اساسی باشد. این مقاله با هدف طراحی یک مدل عملیاتی و گام به گام برای تامین مالی جمعی پروژه های خرد شهری با مشارکت مستقیم شهروندان تدوین شده است تا کارشناسان درآمد و سرمایه گذاری شهرداری بتوانند با استفاده از این مدل، ضمن تامین منابع مالی بدون فشار بر بودجه عمومی و بدون نیاز به سرمایه گذاران بزرگ، یک جریان جدید و پایدار درآمدی ایجاد کنند و در عین حال، حس مالکیت و مشارکت شهروندان را در توسعه و نگهداری پروژه های شهری افزایش دهند. مدل پیشنهادی در هفت گام اصلی مبتنی بر قوانین موجود از جمله قانون عملیات بانکی بدون ربا، قانون تجارت الکترونیک و آیین نامه معاملات شهرداری، و با بهره گیری از تجارب موفق جهانی بومی سازی شده برای فضای حقوقی و فرهنگی ایران تدوین گردیده است. خروجی نهایی مقاله شامل یک دفترچه راهنمای جامع برای واحد درآمد و سرمایه گذاری شهرداری است که چک لیست معیارهای انتخاب پروژه، فرم بسته سرمایه گذاری، الگوی قرارداد مشارکت مدنی، دستورالعمل اطلاع رسانی، فرم ثبت نام و فرم گزارش ماهانه را در بر می گیرد. مطالعه موردی پروژه پایلوت در بوستان گفت وگوی تهران نشان می دهد که با جذب مشارکت کنندگان خرد، سرمایه پروژه در کمتر از شش ماه تامین و به بهره برداری رسیده است که این رویکرد ضمن کاهش بار مالی شهرداری ها، موجب افزایش سرمایه اجتماعی و حس تعلق محله ای می شود.

کلیدواژه ها:

تامین مالی جمعی ، پروژه های شهری ، مشارکت شهروندان ، شهرداری ، سرمایه گذاری شهری