تدوین سناریوهای تاب آور مدیریت رواناب سطحی شهری با در نظر گرفتن عدم قطعیت گرفتگی کانال ها

این مقاله چارچوبی برای طراحی سامانه تاب آور و استوار جمع آوری رواناب سطحی شهری با در نظر گرفتن عدم قطعیت گرفتگی در گلوگاه های شبکه ارائه می دهد. بدین منظور، یک مدل تلفیقی شبیه سازی- بهینه سازی چندهدفه با متغیرهای تصمیم نوع و مساحت تحت اجرای راهکارهای طبیعی کنترل سیلاب توسعه داده می شود. اهداف این مساله، بیشینه سازی تاب آوری اکولوژیکی، کمینه سازی خسارت سیلاب و کمینه سازی هزینه سناریوهای مدیریتی هستند. مدلسازی عدم قطعیت گرفتگی هیدرولیکی با شناسایی عوامل موثر بر ایجاد گرفتگی و استفاده از مفهوم منطق فازی صورت می گیرد. به منظور انتخاب گزینه استوار در برابر عدم قطعیت مربوط به گرفتگی کانال ها، از رویکرد تصمیم گیری شکاف اطلاعاتی استفاده می شود. کارایی این چارچوب با به کارگیری آن در زیرحوضه شرقی سامانه جمع آوری رواناب سطحی شهر تهران ارزیابی می شود. طبق نتایج تحلیل حساسیت، دو متغیر دبی اوج سیلاب و زمان رخداد آن حساسیت زیادی به عدم قطعیت گرفتگی کانال ها دارند. از بین سناریوی نامغلوب ، گزینه ای که تحت تاثیر بازه گسترده تری از عدم قطعیت ها، آستانه مطلوبیت عملکرد را تامین نماید، به عنوان گزینه استوار انتخاب می شود. بر پایه نتایج، سناریوی مدیریتی استوار با هزینه ۰.۸۴میلیون دلار می تواند بهبود ۳۷ درصدی تاب آوری را موجب شود و در صورت رخداد گرفتگی، خسارت را تا ۲۰ درصد کاهش دهد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که گرفتگی، به عنوان یکی از منابع مهم عدم قطعیت در شبکه، قادر است عملکرد سامانه را به طور معناداری مختل کند. بنابراین، لازم است تصمیم گیرندگان در مدیریت رواناب سطحی شهری آن را در نظر گیرند.

کلیدواژه ها:

راهکارهای مبتنی بر طبیعت ، بهینه سازی چندهدفه ، عدم قطعیت گرفتگی ، منطق فازی ، مدل شبیه سازی رواناب