ارزیابی ظرفیت کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی از طریق توسعه نیروگاه های خورشیدی در زمین های کشاورزی کم بهره به عنوان راهبردی نو در هم بست آب-انرژی-کشاورزی

افت تراز آبخوان ها در پی برداشت بیش از تجدیدپذیری، مسئله فراگیر دشت های ایران است. با توجه به سهم بخش کشاورزی در استفاده از منابع آب زیرزمینی، لازم است تمرکز ویژه ای بر کاهش برداشت این بخش صورت گیرد. در کنار آب، ناترازی برق نیز مسئله دیگر است. شناخت ارتباط میان سیستم های آب-انرژی-کشاورزی و پیوستگی بین آنها که به عنوان هم بست شناخته می شود، فرصت تغییر موثر حکمرانی مرتبط با توسعه در کشور را فراهم می آورد. این پژوهش با نگاه جدید به روابط تعریف شده در هم بست آب-انرژی-کشاورزی در نظر دارد تا ظرفیت کاهش فشار بر منابع آبی از طریق به اشتراک گذاشتن زمین کشاورزی برای توسعه نیروگاه های خورشیدی را ارزیابی نماید. نتایج برآوردها نشان می دهد می توان در تقارن زمانی به وجود آمده میان این دو مسئله، ارزش فعلی آب برای تولید و سپس فروش محصول کشاورزی را با ایجاد منافع جدید حاصل از تولید برق سبز جایگزین کرد. به عبارت دیگر از منظر اقتصادی درآمد حاصل از فروش برق خورشیدی تولید شده در زمین های کشاورزی کم بهره می تواند با درآمد حاصل از فعالیت کشت محصول و فروش آن جایگزین شود. با این حال باید تاکید کرد این مقاله در گام اول سعی دارد تا بررسی نماید اصلا طرح این ایده از نظر اقتصادی قابل توجیه است یا خیر؟ بنابراین در گام های بعدی تحقیقاتی باید ابعاد دیگر اجرایی آن از جمله چالش های اجتماعی و نهادی بررسی گردد تا ضمن شناخت مسیر تغییر، با اتخاذ سیاست های تشویقی و تنبیهی لازم این جریان به سمت دستیابی به هدف کاهش فشار بر منابع آبی هدایت شود.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: مدیریت تقاضای آب ، تغییر الگوی معیشت روستایی ، درآمد جایگزین ، تغییر کاربری ، بازنشستگی زمین