رابطه کیفیت تجارب یادگیری و شایستگی تحصیلی دانشجویان رشته تاریخ در دانشگاه های بابل و بغداد: نقش واسطه ای امید تحصیلی

علی رغم پژوهش های متعددی که به بررسی عوامل موثر بر شایستگی تحصیلی در رشته های مختلف پرداخته اند، شکاف تحقیقاتی آشکاری در درک سازوکارهای روان شناختی میانجی بین محیط آموزشی و دستاوردهای آکادمیک دانشجویان تاریخ، مشاهده می شود. عمده پژوهش های موجود بر روی متغیرهای بیرونی (مانند امکانات آموزشی یا روش های تدریس) یا پیامدهای مستقیم (مانند نمرات) متمرکز بوده اند، اما نقش محوری فرآیندهای انگیزشی درونی مانند «امید به تحصیل» به عنوان موتور محرکه تبدیل تجارب یادگیری به شایستگی تحصیلی در رشته تاریخ، نادیده گرفته شده است؛ لذا هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش واسطه ای امید به تحصیل در رابطه بین کیفیت تجارب یادگیری و شایستگی تحصیلی در دانشجویان رشته تاریخ بود. نوع پژوهش، توصیفی-همبستگی و جامعه آماری شامل دانشجویان رشته تاریخ در دانشگاه های دانشگاه بغداد و دانشگاه بابل بودند که حجم نمونه از طریق فرمول کوکران، ۳۵۶ نفر بدست آمد. ابزار پژوهش شامل سه پرسشنامه کیفیت تجارب یادگیری، ادراک شایستگی تحصیلی و امید به تحصیل بودند. روایی ابزارها بصورت سازه، واگرا و همگرا تایید شد. پایایی ابزارها از طریق آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی، بالای ۷۰/۰ بدست آمد. نتایج نشان داد ضرایب مسیر کیفیت تجارب یادگیری بر شایستگی تحصیلی (۴۶۵/۰=B، ۸۵۳/۶=t)، کیفیت تجارب یادگیری بر امید به تحصیل (۵۲۲/۰=B، ۵۲۸/۱۲=t) و امید به تحصیل بر شایستگی تحصیلی (۴۳۵/۰=B، ۵۷۵/۶=t) است که همه اثرات مستقیم، مثبت و معنادار است. همچنین اثرات غیرمستقیم (۲۲۷/۰=B، ۵۶/۵=t) بود، که نشان می دهد کیفیت تجارب یادگیری از طریق افزایش امید به تحصیل، به طور مثبت بر شایستگی تحصیلی تاثیر می گذارد.

کلیدواژه ها:

امید تحصیلی ، کیفیت تجارب یادگیری ، شایستگی تحصیلی ، دانشجویان