بررسی مزایا ، معایب و چالش های الزام چاپ مقاله از رساله دکتری: دیدگاه دانشجویان دکتری

هدف: در سال های اخیر، الزام دانشجویان دکتری به چاپ مقاله به عنوان پیش شرط دفاع از رساله، به یکی از موضوعات چالش برانگیز در نظام آموزش عالی ایران تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مزایا ، معایب و چالش های این پدیده از دیدگاه دانشجویان و فارغ التحصیلان دکتری انجام شده است .روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۲۵ نفر از دانشجویان دکتری و فارغ التحصیلان دکتری بودند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته جمع آوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون آتراید-استرلینگ (۲۰۰۱) انجام شد که به شناسایی ۳۴۷ مضمون پایه، ۲۷ مضمون سازمان دهنده و ۱۰ مضمون فراگیر انجامید.یافته ها: یافته ها در سه بخش بدست آمد : مزایا (چهار مضمون اصلی شامل تقویت رزومه، ارتقای مهارت های پژوهشی ،کمک به جذب شغلی و سهیم شدن در توسعه دانش)؛ معایب (شامل دو مضمون اصلی مانند طولانی شدن دوره تحصیل و کاهش کیفیت اصالت رساله)؛ و چالش ها (شامل چهار مضمون اصلی مانند چالش های سیستماتیک، موانع ساختاری، چالش های روانشناختی، چالش های مهارتی). نتیجه گیری: یافته کلیدی پژوهش نشان داد که در غیاب زیرساخت ها و حمایت های لازم معایب بر مزایا غلبه میکند. علی رغم اینکه چاپ مقاله میتواند مزایایی داشته باشد اما تبدیل آن به یک اجبار بدون در نظر گرفتن ظرفیت ها ، منجر به پدیده هایی نظیر رفتار های غیر اخلاقی و افت کیفیت خروجی های پژوهشی می شود. پیشنهاد می گردد حمایت دانشگاه در این مسیر افزایش پیدا کرده و ایجاد مسیرهای انعطاف پذیر برای فارغ التحصیلی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

آموزش عالی ، دانشجویان دکتری ، چاپ مقاله ، تحلیل مضمون ، اخلاق پژوهش