تحولات سیاست‎‎ ‎گذاری سبک زندگی ایرانی اسلامی در جمهوری اسلامی ایران: تحلیل اسناد بالادستی (۱۳۶۸ تا ۱۴۰۱)

سبک زندگی یکی از مهم‎ترین ابعاد تمدن اسلامی و به‎عبارتی بخش حقیقی و اصلی آن است که از سال ۱۳۹۱، با تاکید ویژه مقام معظم رهبری، مورد توجه و موضوع پژوهش‎های بسیاری، قرار گرفته است. در پژوهش حاضر، تحولات سیاست‎گذاری سبک زندگی در جمهوری اسلامی ایران در بازه زمانی ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۱ در اسناد سیاستی و بالادستی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. شاخص‎های سبک زندگی در این پژوهش، مصرف (فرهنگی، خوراک، پوشش)، اوقات فراغت، مدیریت بدن و دین‎داری بوده است. جهت‎گیری اصلی این پژوهش، کاربردی و هدف آن، اکتشافی بوده که با استفاده از روش اسنادی، اطلاعات مورد نیاز گردآوری شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. پژوهش مبنایی با استفاده از رویکرد توصیفی تحلیلی نوشته شده و داده‎ها نیز با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون استخراج شده‎اند. نتایج به‎دست آمده در این پژوهش، نشان می‎دهد که به‎صورت خاص، مصرف فرهنگی در برنامه‎های اول تا چهارم توسعه (۱۳۶۸ تا ۱۳۸۳) خیلی مورد توجه نبوده و تنها بر استفاده از رسانه‎های داخلی، تاکید شده است. از سال ۱۳۷۰، ترویج فرهنگ استفاده از سینما، افزایش تولیدات سینمایی و هنری، حمایت از مراکز تولیدکننده موسیقی ایرانی، حمایت از فیلم‎های مکتبی و غنی، ممانعت از ترویج ابتذال در محصولات سینمایی، ترویج فرهنگ کتابخوانی در زمینه‎های مختلف و برای گروه‎های سنی متفاوت مورد تاکید قرار گرفته است. شاخص‎ دین‎داری و معرف ظاهر اسلامی بیش از سایر شاخص‎ ها مورد توجه و تاکید قرار گرفته و مصرف فرهنگی، مدیریت بدن و اوقات فراغت، در درجه دوم تا چهارم اهمیت قرار داشته‎ است.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، سیاست‎گذاری فرهنگی ، سبک زندگی ، اسناد بالادستی