عوامل موثر و پیامدهای فردی و اجتماعی تقوی در تربیت اسلامی با تاملی در آموزه های قرآنی

هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل موثر بر زمینه سازی تقوی و پیامدهای فردی و اجتماعی آن بر مبنای فهم صحیح از مفهوم تقوی از منظر قرآن است. این پژوهش در پارادایم کیفی انجام گرفته است. گردآوری داده ها به روش اسنادی بود. از روش تحلیل محتوای کیفی استقرایی و نظام کدگزاری سه مرحلهای برای تحلیل داده ها استفاده شد. تفسیر دادهها با بهرهگیری از روش مقایسه مستمر دادهها به انجام رسید. دستیابی به شناخت، تعقل، تذکر، التزام به فطرت، روزه، یادآوری روز جزا، ایمان با عمل، بهرهگیری از قرآن، نماز، انفاق، واردنشدن در گناه، دوری از غرور، توکل، اعتماد و خوف و رجا از جمله عوامل فردی است که در ایجاد تقوی بر اساس قرآن، موثرند. از جمله عوامل اجتماعی نیز میتوان به مواردی چون دستیابی به شناخت، پرهیز از اختلاف و همنشینی با گنه کاران، نهی از منکر و امیدواری به خدا، همراهی با صادقین اشاره کرد. پیامدهای فردی تقوی عبارتند از کمال آدمی، تقرببه خدا، رضایت متقابل بین انسان و خدا، کسب کرامت الهی، اجابت خدا و رسول، رسیدن به اجر عظیم، مغفرت، پذیرش طاعات، رسیدن به بهشت اشاره نمود. بزرگداشت شعائر الهی، نزول نعمت، شکلگیری جامعه صالح، عدمتعرض به حقوق دیگران، عدم برتریجویی بر بندگان خدا و فساد در زمین و ایمنی از کینه دشمنان مهمترین پیامدهای اجتماعی تقوی براساس آیات قرآن کریم هستند. بر اساس نتایج به دست آمده از پژوهش حاضر، تقوی قابل آموزش و دستیابی است و مطلوب آن است که زمینه را برای تکوین و تعالی این صفت در متربیان فراهم آید.

کلیدواژه ها:

تقوی ، تعلیم وتربیت ، مفاهیم اخلاقی ، قرآن ، پیامدهای فردی و اجتماعی تقوی