کاربست مفهوم عدالت در نامه های امیر المومنین (ع) به کارگزاران در نهج البلاغه

عدالت از مهمترین آرمان های انسان، بنیان و قوام جامعه و روابط انسان ها است که ارتباط متقابل میان مردم و حکومت با عدالت قابل توصیف است. هدف از نگارش پژوهش حاضر استخراج الگوی عدالت بر اساس آموزه های نهج البلاغه است. به لحاظ هدف، روش این پژوهش از تحقیقات توسعه طبقه بندی شده و به لحاظ جمع آوری داده ها کیفی است که با روش تحلیل مضمون و از طریق واکاوی نامه های نهج البلاغه استخراج گردیده است. در این پژوهش متناسب با موضوع تعداد ۳۷ کد، شناسایی که منجر به یافتن ۶ مضمون پایه؛ ثبات رویه ای، اعتدال و میانه روی، تساوی و نفی هرگونه تبعیض، رعایت حقوق افراد، اخلاق مداری و مثبت نگر بودن و در نهایت منجر به ۳ مضمون سازمان دهنده ایجاد و الگوی شبکه مفهومی پژوهش ترسیم گردید. پس از واکاوی و طبقه بندی مضامین نامه های مورد کنکاش نهج البلاغه مفاهیم فوق شناسایی شد که نشان می دهد مردم مرکز ثقل توجه و بیانات امیرالمومنین علی (ع) هستند. ضمن اینکه سه مضمون سازمان دهنده عدالت رویه ای، توزیعی و مراوده ای در تمام نامه ها در هم تنیده و به همراه هم بکار رفته اند که نشان دهنده توجه همه جانبه آن امام (ع) به زوایای متعدد موضوع عدالت در نامه هایشان داشته اند.

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، عدالت رویه ای ، عدالت توزیعی ، عدالت مراوده ای