مدل معادلات ساختاری اضطراب امتحان براساس تحریف های شناختی و سبک های اسناد باتوجه به نقش میانجی هیجان های تحصیلی در دانشجویان علوم پزشکی

زمینه و هدف: اضطراب امتحان یکی از شایع ترین چالش های روانشناختی در بین دانشجویان پزشکی است که می تواند پیامدهای منفی متعددی بر عملکرد تحصیلی و سلامت روان آن ها داشته باشد. براساس یافته های پژوهشی، تحریف های شناختی و سبک های اسناد از جمله عوامل مهمی هستند که در شکل گیری و تداوم اضطراب امتحان نقش دارند. هدف از پژوهش حاضر، تبیین مدل ساختاری اضطراب امتحان براساس تحریف های شناختی و سبک های اسناد باتوجه به نقش میانجی هیجان های تحصیلی در دانشجویان علوم پزشکی بود.  روش بررسی: پژوهش حاضر کاربردی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان (دختر/پسر) دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم پزشکی قم در نیم سال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. ازاین میان، ۳۰۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند.  شرکت کنندگان پرسش نامه های اضطراب امتحان فریدمن و همکاران، پرسش نامه تحریف های شناختی گیبس و همکاران، پرسش نامه سبک اسناد سلیگمن و همکاران و پرسش نامه هیجان های تحصیلی پکران و همکاران را تکمیل کردند. تحلیل داده ها با ماتریس همبستگی و روش مدیابی معادلات ساختاری انجام شد. از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و نرم افزار AMOS  نسخه ۲۴ برای مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) انجام و سطح معناداری در تمام تحلیل های آماری برابر با ۰/۰۵=α در نظر گرفته شد. یافته ها: نتایج تحلیل مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد مدل مفهومی پژوهش از برازش مطلوبی برخوردار است. همچنین یافته ها حاکی از آن بود که هیجان های تحصیلی مثبت با کاهش اضطراب امتحان و هیجان های تحصیلی منفی با افزایش اضطراب امتحان همراه هستند (۰/۰۵>P). علاوه براین، تحریف های شناختی با افزایش اضطراب امتحان رابطه معنادار مستقیم داشتند (۰/۰۵>P). نتایج نشان داد سبک های اسناد مثبت با کاهش اضطراب امتحان و سبک های اسناد منفی با افزایش اضطراب امتحان مرتبط اند (۰/۰۵>P). همچنین، تحریف های شناختی با کاهش هیجان های تحصیلی مثبت و افزایش هیجان های تحصیلی منفی ارتباط معنادار داشتند (۰/۰۵>P).  سبک های اسناد مثبت با افزایش هیجان های تحصیلی مثبت و کاهش هیجان های تحصیلی منفی و نیز سبک های اسناد منفی با کاهش هیجان های تحصیلی مثبت و افزایش هیجان های تحصیلی منفی در ارتباط بودند (۰/۰۵>P). درنهایت، شاخص VAF  نشان داد هیجان های تحصیلی در نقش متغیر میانجی، بخشی از اثر سبک های اسناد و تحریف های شناختی بر اضطراب امتحان را تبیین می کنند.  نتیجه گیری: نتایج نشان داد مدل مفهومی از برازش مطلوبی برخوردار است. هیجان های تحصیلی در رابطه بین متغیرهای شناختی و اضطراب امتحان نقش میانجی دارند. هیجان های مثبت با کاهش و هیجان های منفی با افزایش اضطراب امتحان همراه بودند. همچنین، تحریف های شناختی و سبک های اسناد به طور مستقیم و غیرمستقیم بر اضطراب امتحان تاثیر گذاشتند. لذا براساس یافته های پژوهش طراحی مداخلات مرتبط با اضطراب امتحان براساس تحریف های شناختی و سبک های اسناد و هیجان های تحصیلی ضروری است.

کلیدواژه ها:

Test anxiety ، Cognitive distortions ، Attribution styles ، Emotions ، Medical students ، اضطراب امتحان ، تحریف های شناختی ، سبک های اسناد ، هیجان ها ، دانشجویان علوم پزشکی