بررسی کیفیت خواب و عوامل موثر بر آن در بیماران بستری بخش جراحی در بیمارستان بقیه اله (عج)

زمینه و هدف: خواب یکی از فعالیت های اساسی زندگی روزمره انسان است و بر سلامت جسمی و روحی انسان تاثیر می گذارد. کیفیت پایین خواب و محرومیت از خواب به ویژه در بیماران بستری در بخش جراحی می تواند بر بسیاری از عملکردهای اندام و پیامدهای سلامتی از جمله تضعیف سیستم ایمنی و تاخیر در بهبودی ایشان تاثیر بگذارد. بیماران بستری در بخش جراحی بیمارستان بقیه الله (عج) به دلیل شرایط خاص خود، ازجمله درد، نویز و نور محیط بیمارستان، تغییرات در برنامه روزانه و مصرف داروهای مختلف، همچنین استرس و نگرانی های روانی کیفیت خواب پایینی داشته باشند. بنابراین، بررسی و بهبود کیفیت خواب در این بیماران می تواند به بهبود سریع تر، کاهش مدت زمان بستری و افزایش رضایت بیمار کمک کند. هدف اولیه ما در این مطالعه تعیین وضعیت کیفیت خواب در بیماران بستری در بخش جراحی بیمارستان بقیه اله(عج) است. اهداف ثانویه ما شناسایی عواملی خواهد بود که در کیفیت خواب بیماران در طول بستری از جمله عوامل فیزیکی، روانی و محیطی نقش دارند.  روش بررسی: این پژوهش یک مطالعه توصیفی تحلیلی از نوع مقطعی بوده که در سال ۱۴۰۳ انجام گردید. جامعه آماری پژوهش، تمام بیماران بالای ۱۸ سال که در بخش جراحی بیمارستان بقیه اله(عج) حداقل یک شب بستری بوده اند، در نظر گرفته شدند. نمونه ها به صورت تصادفی از بین بیماران مذکور انتخاب و تعداد نمونه براساس فرمول کوکران محاسبه گردید. در مجموع ۴۰۰ بیمار در این مطالعه شرکت کردند. ابزار پژوهش، پرسش نامه کیفیت خواب پیتسبورگ (PSQI) درنظر گرفته شد که معتبرترین ابزار برای بررسی کیفیت خواب در ۱ ماه گذشته است. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ استفاده شده است. از آمارهای توصیفی جهت محاسبه فراوانی مطلق و نسبی و میانگین و انحراف معیار و برای تعیین عوامل تاثیرگذار بر خواب از آزمون تی تست مستقل و آنالیز واریانس یک طرفه استفاده گردید. یافته ها: براساس پرسش نامه پیتسبورگ، بیشترین مشکل در کیفیت خواب افراد موردمطالعه به ترتیب ناشی از تاخیر به خواب رفتن، اختلالات خواب، اختلال در عملکرد روزانه و طول مدت خواب بوده است. میانگین نمره کل کیفیت خواب ۱۰/۰۶ بوده است. حدود ۹۲ درصد افراد موردمطالعه کیفیت خواب نامطلوب داشته اند. کیفیت خواب در میان افراد متاهل، افرادی که در معرض نور و روشنایی بیشتر قرار داشته اند، افرادی که در معرض مزاحمت توسط یک تلویزیون قرار داشته اند، افرادی که در اتاق های مشترک بستری بوده اند و نهایتا افرادی که استرس بیشتری در رابطه با بیماری خود داشته اند، از لحاظ آماری پایین تر از سایرین بوده است. نتیجه گیری: اگرچه عوامل فیزیکی مانند سن یا جنسیت بر کیفیت خواب بیماران بخش جراحی تاثیرگذار نبوده اما عوامل محیطی و روانی تاثیرگذار بوده اند.همچنین کمیت شب های بستری در بخش جراحی بیمارستان در کیفیت خواب بیماران موثر نبوده ولی کیفیت آن از جمله تعداد افراد هم اتاقی یا وضعیت محیطی اتاق ها تاثیرگذار بوده است.

کلیدواژه ها:

Sleep quality ، Patients ، General surgery ، Pittsburgh sleep quality index (PSQI) ، کیفیت خواب ، بیماران ، بخش جراحی ، پرسش نامه کیفیت خواب پیتسبورگ