<span lang="AR-SA">زمین شناسی، کانه نگاری، زمین شیمی و ژنز کانسار آهن قواق (جنوب باختر دندی، استان زنجان)

کانسار آهن قواق در ۱۲۰ کیلومتری جنوب باختر زنجان واقع شده و بخشی از کمربند ماگمایی ارومیه- دختر در مجاورت با زیرپهنه تکاب- تخت سلیمان (پهنه سنندج- سیرجان)، قرار دارد. این منطقه متشکل از توالی آتشفشانی- رسوبی الیگومیوسن شامل توف های حدواسط تا اسیدی با میان لایه های گدازه های آندزیتی- آندزیت بازالتی، شیل، شیل توفی، توف آهکی و سنگ­آهک بوده و به وسیله توده نفوذی قواق (به سن میوسن؟) مورد نفوذ قرار گرفته است؛ به طوری که هاله دگرگونی مجاورتی و کانه زایی آهن در آن ایجاد شده اند. توده نفوذی قواق از گابرو، پیروکسن کوارتز مونزودیوریت، گرانودیوریت و گرانیت پورفیری تشکیل شده و دارای ماهیت کالک آلکالن تا کالک آلکالن پتاسیم بالا بوده و متعلق به گرانیتوئیدهای متاآلومینوس نوع I است که در محیط حاشیه فعال قاره ای تشکیل شده است. هاله دگرگونی مجاورتی از زیرپهنه های پیروکسن هورنفلس، اپیدوت پیروکسن هورنفلس، اپیدوت هورنفلس، کالک سیلیکات هورنفلس، مرمر اپیدوت دار، مرمر و پهنه کانه دار است. مگنتیت و پیریت کانه اصلی کانسار بوده و با مقداری کالکوپیریت و گاه هماتیت همراهی می شود. ساخت و بافت کانسنگ از نوع توده ای، نواری، دانه پراکنده، رگه-رگچه ای و جانشینی است. مطالعات سنگ شناختی زیرپهنه های دگرگونی مجاورتی موجود در کانسار آهن قواق نشان می دهد که این کانسار در زمره کانسارهای اسکارن کلسیمی قرار داشته و در طی سه مرحه دگرگونی ایزوشیمیایی، متاسوماتیک پیش رونده و متاسوماتیک پس رونده تشکیل شده است. شواهد بافتی سنگ های دگرگونی مجاورتی بیانگر تشکیل هم زمان گارنت و کلینوپیروکسن در محدوده دمایی ۴۳۰ تا ۵۵۰ درجه سانتی گراد و در فوگاسیته اکسیژن بین ۲۲-۱۰ تا ۱۸-۱۰ است.

کلیدواژه ها:

اسکارن آهن ، تکاب-تخت سلیمان ، قواق ، دندی ، زنجان