<span lang="AR-SA">بررسی تبادلات آب به سنگ<span dir="LTR">(W/R) <span lang="AR-SA">در سیستم­ های کربناته با استفاده از شواهد سنگ ­شناسی و زمین ­شیمی عنصری (مثالی از سازند آسماری، جنوب باختری لرستان)

به منظور بررسی تبادلات آب به سنگ و به دنبال آن تحلیل سیستم­های دیاژنزی و کانی­شناسی اولیه واحدهای کربناته سازند آسماری، یک برش چینه­شناسی سطح­الارضی واقع در تاقدیس ریت (جنوب باختری لرستان) به ضخامت ۱۳۱ متر انتخاب و مورد نمونه­برداری قرار گرفته است. سنگ­شناسی این سازند تناوبی از سنگ های­آهکی و آهکی دولومیتی می­باشد. در این پژوهش تعداد ۲۳ نمونه به روش تجزیه عنصری EDX مورد آنالیز قرار گرفته­ و عناصر اصلی و فرعی در آن­ها جهت تفسیر سیستم­های دیاژنزی و کانی­شناسی اولیه استفاده شده است. شواهد زمین­شیمی عنصری نشان داد نمونه­های مورد مطالعه در محدوده­ سنگ­آهک­های آراگونیتی گوردون تاسامانیا و کربنات­های آراگونیتی سازند مزدوران قرار دارند که دلیلی بر آراگونیتی بودن کانی­شناسی اولیه سنگ­آهک­های سازند آسماری در برش مورد مطالعه دارد. ترسیم مقادیر Sr/Ca در برابرMn بیانگر یک سیستم دیاژنزی غالب بسته تا کمی باز به صورت ضعیف و با تبادل آب به سنگ پایین(W/R) برای کربنات­های سازند آسماری در برش تاقدیس ریت می­باشد. وجود کانی­شناسی اولیه آراگونیتی، ناپیوستگی نه ‎چندان شدید و طولانی مدت، آب و هوا و کنترل کننده­های ذاتی سنگ مانند تراوایی، کانی­شناسی اولیه و پتانسیل دیاژنزی می­تواند کنترل کننده مهمی در میزان نسبت آب به سنگ باشد. این عوامل در راس سازند آسماری سبب شده اند که بخش بالایی این توالی تحت تاثیر دیاژنز جوی بسیار ضعیف قرار گیرد؛ محدود بودن سیمان های دیاژنز جوی در نمونه های مورد مطالعه و انحلال جزئی اجزای زیستی در این سازند، می تواند شاهدی بر این موضوع باشد. بنابراین می­توان گفت سیستم دیاژنزی در توالی­های سازند کربناته آسماری در برش تاقدیس ریت یک سیستم دیاژنزی غالبا بسته بوده و به سمت بالای توالی به صورت ضعیف باز می­باشد.

کلیدواژه ها:

سازند آسماری ، سیستم دیاژنزی ، زمین شیمی عنصری ، زاگرس ، لرستان