از کازرون تا غزه؛ جلوه های بیداری اسلامی در شعر نصرالله مردانی و معین بسیسو

بیداری اسلامی به عنوان یک الگوی نوین برای تلاش های جمعی در جهت تغییر و تحول در جوامع اسلامی و دیگر نقاط جهان تلقی می شود، این جنبش نه تنها به دنبال احیای هویت اسلامی است، بلکه به عنوان یک نیروی محرکه برای ایجاد تحول و پیشرفت در عرصه های مختلف بشری نیز محسوب می شود. بررسی و مطالعه نقش نصرالله مردانی و معین بسیسو، شاعران معاصر ایران و فلسطین، در بیداری اسلامی و تحلیل مولفه های این الگوی بیداری در اشعارشان نشان می دهد که هر دو شاعر تاثیر چشمگیری در احیای اندیشه های دینی، تقویت همبستگی، ایجاد خودباوری و زنده کردن روحیه بازگشت مسلمانان به عظمت گذشته خود داشته اند. این جستار ادبی بر آن است تا با تحلیل تطبیقی اشعار نصرالله مردانی شاعر معاصر ایرانی و معین بسیسو شاعر فلسطینی و به روش تطبیقی بر مبنایی مکتب تطبیقی آمریکایی به بررسی جلوه های بیداری اسلامی در دیوان این دو شاعر و نوع نگاه آنها به مقوله جریان بیداری اسلامی در ایران و فلسطین بپردازد. پرسشی که در این پژوهش درصدد پاسخگویی به آن هستیم: چگونه مفهوم بیداری اسلامی در اشعار مردانی و بسیسو جلوه نموده است؟ یافته های اساسی این پژوهش نشان می دهند که جلوه های بیداری اسلامی از قبیل اتحاد در موضوع وطن، دفاع از ملت خود، استعمارستیزی، ظلم ستیزی، تجلیل از شهید، اعتراض سیاسی و اجتماعی و غیره در اشعار هر دو شاعر جلوه گر شده اند؛ بدون اینکه از یکدیگر متاثر باشند. نصرالله مردانی، در اشعار خود از شهید و شهادت، وحدت میان مسلمانان و خدمت به وطن، به عنوان یک دستور دینی، برای امور سیاسی و ملی استفاده می کند و آن را برای مقابله با ظالمان ضروری می داند. شاعر با پرداختن به چنین موضوعات جدید که ریشه در دین دارند، تعهد دینی- سیاسی خود را نشان می دهد. معین بسیسو نیز در قصاید خود در حوزه بیداری اسلامی و در قالب موضوع های گوناگون سیاسی و اجتماعی مانند دفاع از آرمان فلسطین، عشق به وطن، شکایت از ستم حکمرانان ظالم، مخالفت با سلطه بیگانگان بر فلسطین، دعوت به آزادی و امید به پیروزی سخن می گوید.

کلیدواژه ها:

شعر ، ادب تطبیقی ، بیداری اسلامی ، نصرالله مردانی ، معین بسیسو