بررسی تطبیقی پیامدهای جنگ در مجموعه داستان «خبز الفداء» از سمیره عزام و «شهر جنگی» از حبیب احمدزاده

جنگ، همواره الهام بخش نویسندگان بوده است تا از دل آن، تراژدی های دردناکی را به تصویر بکشند. نویسندگان فلسطینی و ایرانی معاصر، سال هایی از زندگی خویش را زیر جوخه جنگ گذرانده اند و با گوشت و پوست خویش محنت و رنج آن را دیده اند. از جمله سمیره عزام نویسنده فلسطینی قرن بیستم و حبیب احمدزاده از نویسندگان قرن بیست و یکم ایران هستند که در داستان های کوتاه خویش، مصائب و رنج های جنگ را به تصویر کشیده اند. این پژوهش بر مبنای مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی و با روش توصیفی – تحلیلی در پی بررسی تطبیقی پیامد جنگ در مجموعه داستان کوتاه «خبز الفداء» از سمیره عزام و «شهر جنگی» از حبیب احمدزاده است. به این ترتیب، پس از معرفی دو مجموعه داستان کوتاه، آثار و پیامدهای جنگ در این آثار را بررسی و تطبیق می کند. از جمله نتایج پژوهش اینکه سمیره عزام به زندگی بینوایان و قشر ستمدیده ای پرداخته است که شکست در جنگ، احساساتی تلخ را در زندگی آنان برجای گذاشته است. در داستان خبزالفداء نگرش نویسنده به انسان از قبیل اعتقاد به کرامت، صفا و گوهر انسانی, رویارویی خیر و شر در متن داستان ها و با تامل بر کنش شخصیت ها، بازتاب داده می شود و تمرکز نویسنده بر عواطف انسانی اعم از عشق، غربت، فراق و فقر است. در مجموعه داستان «شهر جنگی»، مخاطب با نوعی مطلق گرایی اعم از نیکی و ایثار سربازان خودی در مقابل ذلت و خودخواهی سربازان دشمن مواجه است. نویسنده این موضوع را در بسیاری از موارد در قالب دیالوگ میان شخصیت ها به تصویر کشیده است. از جمله شباهت های دو مجموعه، اینکه نویسندگان آنها سعی در مذموم انگاشتن جنگ، پیامدها و تبعات منفی آن دارند. عزت و شرافت مبارزان در پایداری بر سر آرمان های خود در هر دو مجموعه به وضوح مشهود است و حوادث به گونه ای برای خواننده ترسیم می شود که گویا خود را در فضای واقعی شرایط جنگ تصور می کند، اما در چگونگی روایت و بازتاب علل و پیامد جنگ، بنا به تفاوت در فرهنگ، نژاد و جغرافیا، تفاوت هایی وجود دارد.

کلیدواژه ها:

جنگ ، سمیره عزام ، حبیب احمدزاده ، خبز الفداء ، شهر جنگی