بررسی تطبیقی کارکرد معنایی برخی اساطیر آیینی- مذهبی در ادبیات انگلیسی و عربی در ترجمه شعر تی اس الیوت و فدوی طوقان

با بررسی متون ادبی معاصر، به ویژه شعر، مشخص می شود که اساطیر مذهبی-آیینی نقش برجسته ای در ساختار و محتوای آثار دارند. شاعران و نویسندگان با بهره گیری از این اساطیر، لایه های معنایی متعددی به آثار خود می افزایند؛ از جمله ایجاد بعد قداست، بازسازی واقعیت های فردی و اجتماعی، و استفاده از ظرفیت های نمادین اساطیر برای بیان مفاهیم خاص. این مطالعه تطبیقی به بررسی سیستماتیک کارکرد اساطیر مذهبی-آیینی در اشعار تی.اس. الیوت و فدوی طوقان، دو شاعر برجسته معاصر با خاستگاه های فرهنگی متفاوت (انگلیسی-آمریکایی و عربی-فلسطینی) می پردازد. تحقیق با رویکردی توصیفی-تحلیلی و بر اساس مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی، بر تطبیق و تحلیل تطبیقی سه اسطوره کلیدی «مسیح (ع)»، «سیبل» و «آدونیس» در آثار این دو شاعر متمرکز است. هدف، واکاوی چگونگی بازنمایی و کاربست این اساطیر با هدف آشکار ساختن وجوه تشابه و تفاوت های معناشناختی و کارکردی آن ها در بسترهای فرهنگی متفاوت است. این مطالعه بر این فرضیه استوار است که اسطوره و آیین به عنوان دو عنصر بنیادی فرهنگ، در تعامل دوسویه به تقویت و حفظ ارزش های فرهنگی جوامع کمک می کنند. نتایج پژوهش نشان می دهد که هر دو شاعر، علی رغم تفاوت های فرهنگی، در فراخوانی اساطیر مسیح (ع)، آدونیس و سیبل، تشابهاتی در رویکرد دارند اما با کارکردهای متنوع و مفاهیم متفاوتی به آن ها معنا بخشیده اند. این مطالعه نشان می دهد که الیوت و طوقان هر کدام ابعاد روان شناختی، اجتماعی، و روحانی جدیدی به این اساطیر بخشیده اند که در آثار الیوت، عمق بیشتری دارد. همچنین در بررسی کارکرد اساطیر در شعر هر دو شاعر، دو بعد فردی و اجتماعی برجسته است. در بعد فردی، این اساطیر بیانگر مشکلات و دغدغه های روحی ناشی از تجربیات شخصی شاعران است. در بعد اجتماعی، اساطیر در شعر الیوت بازتاب دهنده سرخوردگی و ناامیدی ناشی از جنگ جهانی است، در حالی که در شعر طوقان، نشان دهنده رنج و ناامیدی ناشی از مصائب مردم فلسطین است. همچنین، بعد ترغیبی و اثرگذاری این اساطیر در اشعار هر دو شاعر مورد توجه قرار گرفته است. این تحقیق تاکید دارد که اساطیر مذهبی-آیینی، فراتر از نقش های مذهبی، به عنوان ابزاری قدرتمند در ادبیات برای بیان تجارب فردی، مسائل اجتماعی و ترویج دیدگاه های خاص عمل می کنند.

کلیدواژه ها:

ادبیات تطبیقی ، اسطوره ، تی اس الیوت ، فدوی طوقان