واکاوی تهدیدات و فرصت های امنیتی و اقتصادی توافق پاریس برای ایران

توافق پاریس به عنوان مهم ترین کنوانسیون بین المللی در این حوزه، کشورها را ملزم به تدوین و اجرای برنامه های کاهش انتشار، موسوم به «مشارکت های ملی» کرده است. در این رابطه، سوال کلیدی است که آیا می توان این رژیم بین المللی را صرفا ابزاری برای محدودسازی کشورهایی نظیر ایران دانست، یا باید آن را بستری برای بازسازی ساختارهای اقتصادی و فناورانه تلقی کرد؟ مطالعه حاضر، با روش کیفی تحلیل مضمون تلاش دارد تا با بررسی اسناد توافق پاریس و سه اجلاس کلیدی کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل(COP۲۱،COP۲۶وCOP۲۹)، تهدیدات و فرصت های امنیتی و اقتصادی آن را برای ایران استخراج و تحلیل نماید. به این منظور داده های متنی با نرم افزار MAXQDA کدگذاری و تحلیل شدند. یافته ها به صورت دسته بندی شده به شرح زیر است:۱. تهدیدهای اقتصادی: فشار بر صادرات نفت و محصولات وابسته، کاهش درآمدهای ارزی و هزینه های تطبیق صنایع انرژی بر محدودیت های دسترسی به سازوکارهای بین المللی۲. تهدیدهای امنیتی: افزایش ناامنی انرژی و کاهش قدرت چانه زنی منطقه ای.۳. فرصت های فناورانه و مالی: امکان جذب سرمایه اقلیمی و انتقال فناوری در صورت رفع موانع بانکی و نهادی: پتانسیل توسعه انرژی های تجدیدپذیر.۴. فرصت های دیپلماسی منطقه ای: استفاده از پروژه ها و همکاری های منطقه ای برای کاهش اثرات تحریم.نتیجه گیری کلی نشان می دهد که در شرایط فعلی تهدیدها غالب بر فرصت هستند و در صورت عدم تدبیر، می توانند آسیب پذیری راهبردی ایران را در حوزه های اقتصادی و امنیتی افزایش دهند. به همین دلیل سازوکارهای سیاستی باید بر تقویت تاب آوری داخلی ( نوسازی زیرساخت ها و حمایت اجتماعی) و دیپلماسی هدفمند برای دسترسی به منابع و فناوری تمرکز کنند.

کلیدواژه ها:

توافق پاریس ، تغییر اقلیم ، تحلیل مضمون ، امنیت اقلیمی ، تهدیدات اقتصادی