کارکرد ناسیونالیسم ایرانی برمبنای نظریه برساخت گرایی (مورد مطالعه مناطق آذری نشین)

گرچه منشاء غربی بودن ناسیونالیسم را قرن های اخیر تاکید می کنند، لیکن در تعاملات اجتماعی حس ناسیونالیستی بین افراد از گذشته های دور وجود داشته است و اساسا فرهنگی است. ناسیونالیسم با رویکرد منفی و مثبت قابل طرح است. این پژوهش با رویکرد و نگرش مثبت، با روش توصیفی – تحلیلی و گردآوری کتابخانه ای به بررسی کارکردهای ناسیونالیسم ایرانی در مناطق آذری نشین پرداخته است. زبان، سرزمین و فرهنگ مشترک و یا احساس تعلق داشتن به یک جامعه و امثال آن همواره به عنوان نیروی محرکه و تاثیرگذار بر تقویت و توسعه بعد مثبت ناسیونالیسم بوده است. پروژه رضاشاهی تلاش می کرد تا ارزش های باستانی ایران پیش از اسلام را دوباره احیا کند. تلفیق ایدئولوژی و اعتقادات مذهبی با ناسیونالیسم ایرانی در مناطق آذری نشین قابلیت و کارکردهای متفاوتی را نسبت به سایر جوامع برساخت که با رویکرد دین ستیزانه آن همخوانی ندارد. ابراز تنفر از بیگانگان، مقابله با اشغالگری، عدم حمایت از غائله آذربایجان و پیشه وری، مخالفت با توافق روس و انگلیس، تشکیل جنبش های اجتماعی، مقاومت با اشغالگران، موضع گیری نسبت به دستگیری امام خمینی(ره)، مخالفت با لایجه انجمن های ایالتی و ولایتی، پیشتازی در پیوستن به نهضت ملی مصدق، پیشتازی در همراهی با انقلاب اسلامی از جمله کارکردهای ناسیونالیسم ایرانی بوده که در نتیجه آموزش، تعاملات رفتاری، فرهنگی، ارتباطات اجتماعی و کنش متقابل بین الاذهانی افراد جوامع برساخته شده است. یافته های پژوهش نیز حاکی از برساخته شدن ابعاد مثبت ناسیونالیسم در مناطق آذری نشین می باشد. به نحوی که در برابر استبداد داخلی شکل ضد استبدادی به خود گرفت و با تمرکز بر حفظ یکپارچگی و هویت ایرانی برساخته شد.

کلیدواژه ها:

ناسیونالیسم ، ناسیونالیسم ایرانی ، مناطق آذری نشین ، برساخت گرایی