ارزیابی راهبردی نقش سواحل و مسیرهای حمل ونقل دریایی در تقویت امنیت اقتصادی - دفاعی ایران: مطالعه موردی سند توسعه دریا محور

سواحل و مسیرهای حمل ونقل دریایی به طور کل نقش بسیار مهمی در تقویت امنیت اقتصادی – دفاعی کشورهای ساحلی دارند. در مورد ایران، با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص این کشور و همچنین تاکید بر سند توسعه دریا محور، اهمیت سواحل و مسیرهای دریایی برای تقویت امنیت اقتصادی بیشتر از همیشه به چشم می آید. این امنیت اقتصادی به ویژه از جنبه های مختلف اقتصادی، ژئوپلیتیکی و تجاری قابل تحلیل است.این پژوهش با هدف تبیین راهبردهای مناسب و راهبردی در تقویت امنیت اقتصادی – دفاعی سواحل و مسیرهای حمل ونقل دریایی ایران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی است و از نظر ماهیت و روش، توصیفی–تحلیلی به شمار می آید. ابزار اصلی گردآوری داده ها، مطالعات کتابخانه ای و بررسی اسناد و منابع معتبر داخلی و بین المللی بوده است. همچنین به منظور تحلیل نهایی داده ها و استخراج ابعاد چهارگانه ی SWOT، از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با اساتید دانشگاه و کارشناسان حوزه حمل ونقل دریایی استفاده شده است. تحلیل داده ها نیز با تلفیق یافته های نظری و نتایج حاصل از پنل خبرگی انجام گرفته است.اگر جمهوری اسلامی ایران بتواند با استفاده از یک برنامه ریزی راهبردی و جامع، سیاست های کلی ابلاغی مرتبط با توسعه دریا محور را به اقدامات و راه کنش های عملیاتی مشخص و قابل اجرا تبدیل کند که شامل بهبود زیرساخت های بندری، تقویت ناوگان دریایی و توسعه فعالیت های تجاری و حمل ونقل دریایی باشد، درنتیجه این اقدامات می تواند به تقویت امنیت اقتصادی کشور منجر شود و از طریق افزایش توان رقابتی در بازارهای بین المللی، ایجاد فرصت های شغلی جدید و تنوع بخشی به منابع درآمدی، اقتصاد ایران را مقاوم تر در برابر تلاطم های اقتصادی کند.

کلیدواژه ها:

امنیت اقتصادی- دفاعی ، توسعه دریا محور ، راهکارهای سیاستی ، حمل ونقل دریایی ، برنامه ریزی راهبردی