بررسی تحلیلی نقوش صخره ای و رنگی هومیان (چوارتای غرب) در کوهدشت لرستان

منطقه هومیان در شمال شرقی کوهدشت، از توابع استان لرستان و یکی از محوطه های مهم تاریخی و زاگرس در فلات ایران است. در این محوطه، تعداد قابل توجهی رنگین نگاره یافت شده است. به طور دقیق تر می توان گفت که چندصد نقش رنگی در فاصله ای بیش از ۶ کیلومتر در دامنه قله کوه سرسرخن و در دوره های زمانی گوناگون ترسیم شده اند. در این نگارش، نگارندگان به معرفی یکی از مهم ترین محوطه های هومیان می پردازند که امروزه به نام چوارتای غرب شناخته می شود. در این محوطه، بیش از ۲۴ نقش به رنگ های قرمز، قرمز-قهوه ای، قرمز-نارنجی و زرد بر روی تخته سنگی در پای قله کوه ترسیم شده است. نقوش این محوطه، نسبت به دیگر نقوش هومیان، از لطافت ویژه ای در زیبایی و ترسیم برخوردار است که کمتر می توان مشابه آن را در تاریخ هنر صخره ای ایران مشاهده کرد. این پژوهش بر پایه مطالعات میدانی و تحلیل های کتابخانه ای به معرفی و توصیف نقوش چوارتای غرب پرداخته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که احتمالا در گذشته، این محوطه از اهمیت خاصی برخوردار بوده است، زیرا نقوش رنگی آن در چند مرحله زمانی رسم شده اند. بر اساس شواهد باستان شناسی می دانیم که جوامع انسانی دامنه کوه مذکور از دوره پارینه سنگی میانه تا دوران معاصر، محل استقرار کوتاه مدت جوامع شکارگر و گردآورنده خوراک و سپس جوامع کوچ رو و دام پرور بوده است. با توجه به شرح نقوش محوطه چوارتای غرب هومیان، در آن هیچ اثری از اهلی سازی حیوانات دیده نمی شود و بنا به سالیابی نسبی، احتمال دارد جزء قدیمی ترین نقوش دره هومیان و منطقه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

هنر صخره ای ، رنگین نگاره ، کوهدشت ، هومیان ، چوارتا