تعامل تمرکز مالکیت، تنوع هیات مدیره و حکمرانی محیط زیست بر کارایی سرمایه گذاری و ریسک ورشکستگی مالی

در شرایط کنونی که پایداری و مسئولیت های محیط زیستی به معیارهای کلیدی ارزیابی شرکت ها تبدیل شده اند، درک چگونگی تعامل سازوکارهای حکمرانی با عملکرد مالی برای سیاست گذاران و سرمایه گذاران اهمیتی حیاتی دارد. به ویژه در بازارهای نوظهور با ساختار مالکیت متمرکز، شناسایی نقش تعدیل کننده حکمرانی سبز و تنوع هیات مدیره می تواند راهکارهای موثری برای کاهش ریسک و بهبود کارایی ارائه دهد. بدین منظور، پژوهش حاضر به بررسی اثرات متقابل تمرکز مالکیت، تنوع هیات مدیره و حکمرانی محیط زیستی بر کارایی سرمایه گذاری و ریسک ورشکستگی مالی در ۱۲۱ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ می پردازد. با به کارگیری روش گشتاورهای تعمیم یافته پویا، مدل تصحیح خطای برداری پنل و آزمون علیت گرنجر، روابط کوتاه مدت، بلندمدت و جهت علیت بین متغیرها تحلیل شده است. یافته های آماری بیانگر تمرکز بالای مالکیت (میانگین ۴/۶۸ درصد)، تنوع متوسط هیات مدیره (شاخص بلائو ۳۴۱/۰) و سطح محدود حکمرانی محیط زیستی (میانگین ۴۱۲/۰) است. نتایج نشان می دهد اگرچه تمرکز مالکیت به تنهایی اثر مثبتی بر کاهش ریسک ورشکستگی دارد، در تعامل با حکمرانی محیط زیستی ضعیف، کارایی سرمایه گذاری را کاهش می دهد. در مقابل، تنوع هیات مدیره نقش تعدیل کننده مثبت دارد و اثرات منفی تمرکز مالکیت را خنثی می کند. مدل PVECM روابط بلندمدت قوی تری را تایید و حکمرانی محیط زیستی را به عنوان عامل کلیدی پایداری معرفی می کند. آزمون علیت گرنجر نیز نشان دهنده جهت علیت از حکمرانی محیط زیستی به سمت کارایی سرمایه گذاری و ریسک ورشکستگی است. این پژوهش با ارائه مدلی جامع و پویا، شکاف موجود در ادبیات مربوط به تعامل این عوامل در بازار سرمایه ایران را پر می کند.

کلیدواژه ها:

تنوع هیات مدیره ، حکمرانی محیط زیست ، ریسک ورشکستگی ، ساختار مالکیت ، کارایی سرمایه گذاری