مطالعه تطبیقی فرم پوشاک سنتی بانوان اقوام بختیاری و قشقایی

پیشینه اهمیت پوشاک به شکل گیری اجتماعات بشری بازمی گردد. در گذر زمان و به ­دلیل بافت و ساختار اجتماعی، فرهنگی و موقعیت جغرافیایی، فرم پوشش در بین اقوام و از جمله اقوام بختیاری و قشقایی دچار تغییر و تحولاتی شده ­است.زمانی که افراد برای حفاظت از خود به پوشیدن لباس گرایش پیدا کردند، به ­دلیل بافت و ساختار اجتماعی، فرهنگی و موقعیت جغرافیایی، فرم پوشش در بین اقوام و از جمله اقوام بختیاری و قشقایی دچار تغییر و تحولاتی شد. یکی از راه های دستیابی به توسعه فرهنگی در دنیای معاصر، توجه به هویت ملی و قومیتی در طراحی و خلق آثار است. در این میان، پوشش افراد هر جامعه یکی از مهم ترین مولفه های مرتبط با هویت است. هدف پژوهش حاضر شناسایی مولفه های فرم پوشاک سنتی بانوان بختیاری و سپس تطبیق آن با ویژگی های فرم پوشاک سنتی بانوان قشقایی، جهت دستیابی به وجوه اشتراک و افتراق آن ها و در نهایت، توسعه دانش نظری در خصوص پوشاک سنتی اقوام ایرانی است. سوال اصلی این پژوهش عبارت است از: وجوه تشابه و تفاوت در فرم پوشاک سنتی بانوان بختیاری و قشقایی کدام اند؟ روش پژوهش، تطبیقی از مجموعه روش های کیفی و با ترتیب ساختاری متن به متن است. جمع آوری اطلاعات به روش اسنادی و میدانی بوده و جامعه پژوهش شامل تمام اسناد متنی و تصویری است که موضوع پژوهش را پوشش می دهند. نمونه گیری از این اسناد به صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع اطلاعات ادامه یافته است. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که فرم پوشاک بانوان اقوام بختیاری و قشقایی در بخش سرپوش ها از لحاظ فرم اجزای سرپوش با هم متفاوت و در بخش تن پوش ها و پاپوش ها از یک فرم و یک الگوی مشابه و منطبق بر هم تبعیت می کنند. این ویژگی ها نشان دهنده تعاملات و تبادلات عمیق فرهنگی در یک حوزه جغرافیایی مشترک بین این دو قوم است. از مزیت های پوشاک بانوان بختیاری می توان به حفظ فرم­ های سنتی در سرپوش بانوان و از مزیت های پوشاک سنتی بانوان قشقایی نیز قابلیت همراهی آن با سبک و پوشش زمانه و در عین حال حفظ فرم­ های اولیه دانست.

کلیدواژه ها:

پوشاک سنتی ، فرم ، قوم بختیاری ، قوم قشقایی