اثربخشی درمان شناختی- رفتاری بر عزت نفس جنسی و رضایت جنسی در زنان دارای معلولیت قطع عضو

زمینه و هدف: با وجود پیشرفت های قابل توجه در حیطه توان بخشی جسمی، نیازهای روانی- جنسی افراد دارای معلولیت به ویژه زنان متاهل، غالبا نادیده گرفته می شود. بنابراین پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی- رفتاری بر عزت نفس جنسی و رضایت جنسی در زنان متاهل دارای معلولیت جسمی ناشی از قطع عضو انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان متاهل دارای معلولیت قطع عضو مراجعه کننده به مراکز توانبخشی دولتی شهر تبریز در سال ۱۴۰۴ بود. از این میان ۳۰ نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت غیرتصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) گمارش شدند. گروه آزمایش، پروتکل درمان شناختی- رفتاری را در ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای دریافت کرد، درحالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه های عزت نفس جنسی برای زنان (فرم کوتاه) و رضایت جنسی لارسون بودند. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون بونفرونی در نرم افزار SPSS-۲۶ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی- رفتاری منجر به افزایش معنادار نمرات عزت نفس جنسی و رضایت جنسی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل در مرحله پس آزمون شد (۰/۰۰۱> p). این اثرات در مرحله پیگیری سه ماهه نیز پایدار باقی ماند. اندازه اثر درمان برای عزت نفس جنسی، ۳۹% و برای رضایت جنسی، ۴۵% محاسبه شد. نتیجه گیری: بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که درمان شناختی- رفتاری، یک مداخله موثر و پایدار برای ارتقای عزت نفس جنسی و رضایت جنسی در زنان دارای معلولیت قطع عضو است. لذا، ادغام این مداخلات در خدمات توانبخشی و مشاوره برای این جمعیت پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

Cognitive-Behavioral Therapy ، Sexual Self-Esteem ، Sexual Satisfaction ، Women ، Limb Amputation Disability ، درمان شناختی- رفتاری ، عزت نفس جنسی ، رضایت جنسی ، زنان ، معلولیت قطع عضو